निबंधाचे मुद्दे
- झाडे – निसर्गाने दिलेली देणगी
- झाडांपासून मिळणारा प्राणवायू, सावली आणि पाऊस
- फळे, फुले, लाकूड, औषधे
- पशुपक्ष्यांचे घर
- वाढती वृक्षतोड आणि तिचे दुष्परिणाम
- झाडे लावा, झाडे जगवा
- आपली जबाबदारी
निबंध
ज्याप्रमाणे संकटात खरा मित्र आपल्याला साथ देतो, त्याचप्रमाणे झाडे आयुष्यभर काहीही न मागता आपल्याला देत राहतात. म्हणूनच झाडे आपले खरे मित्र आहेत.
झाडे आपल्याला जगण्यासाठी आवश्यक असलेला प्राणवायू देतात आणि हवेतील कार्बन डायऑक्साइड शोषून घेतात. त्यामुळे हवा शुद्ध राहते. उन्हाळ्यात झाडाखाली बसले की थंडगार सावली मिळते. झाडांमुळे जमिनीची धूप थांबते आणि पाऊस पडण्यासही मदत होते.
झाडे आपल्याला गोड फळे, सुंदर फुले, धान्य, भाज्या, लाकूड, डिंक आणि अनेक औषधेही देतात. कडुनिंब, तुळस, आवळा यांसारख्या झाडांचा आरोग्यासाठी उपयोग होतो. झाडांवर पक्षी घरटी बांधतात. माकडे, खारी आणि अनेक कीटक झाडांवरच राहतात. एक झाड म्हणजे अनेक जीवांचे घर असते.
आज मात्र रस्ते, इमारती आणि कारखान्यांसाठी मोठ्या प्रमाणात झाडे तोडली जात आहेत. त्यामुळे प्रदूषण वाढले आहे, उन्हाळा अधिक कडक होत आहे आणि पाऊस अनियमित झाला आहे. पक्षी आणि प्राणी बेघर होत आहेत. मित्राला दुखावले तर शेवटी आपलेच नुकसान होते, तसेच झाडे तोडून आपण स्वतःचेच नुकसान करत आहोत.
म्हणून 'झाडे लावा, झाडे जगवा' हा मंत्र आपण पाळला पाहिजे. वाढदिवसाला किंवा एखाद्या आनंदाच्या दिवशी एक रोप लावता येईल. फक्त रोप लावून थांबू नये, तर ते मोठे होईपर्यंत त्याला पाणी घालून त्याची काळजी घ्यावी. कागद जपून वापरल्यानेही झाडे वाचतात.
आमच्या शाळेत दर पावसाळ्यात वृक्षारोपण होते आणि प्रत्येक विद्यार्थी एका रोपाची जबाबदारी घेतो. मी लावलेले रोप आता माझ्या उंचीएवढे झाले आहे. झाडांशी मैत्री केली, तर पृथ्वी हिरवीगार आणि आपले जीवन सुखी होईल.
१० ओळींचा निबंध
- झाडे आपले खरे मित्र आहेत.
- झाडे आपल्याला प्राणवायू देतात.
- झाडांमुळे हवा शुद्ध राहते.
- झाडे आपल्याला थंड सावली देतात.
- झाडांपासून फळे, फुले आणि लाकूड मिळते.
- अनेक झाडांपासून औषधे मिळतात.
- पक्षी झाडांवर घरटी बांधतात.
- झाडांमुळे पाऊस पडण्यास मदत होते.
- आपण झाडे तोडू नयेत.
- प्रत्येकाने किमान एक झाड लावून जगवले पाहिजे.
निबंध लिहिताना लक्षात ठेवा
- सुरुवातीला 'मित्र' आणि 'झाड' यांची तुलना करा; विषयाला छान सुरुवात मिळते.
- झाडांचे फायदे मुद्देसूद लिहा: प्राणवायू, सावली, पाऊस, फळे, औषधे, पशुपक्ष्यांचा निवारा.
- वृक्षतोडीचे दुष्परिणाम आणि उपाय दोन्ही लिहा; निबंध परिपूर्ण होतो.
- स्वतःची ओळ वापरा, उदा. "आज लावलेले एक रोप उद्याच्या पिढीला सावली देईल."