निबंधाचे मुद्दे
- माझा आवडता प्राणी – गाय
- गाईचे रूप आणि स्वभाव
- गाईचे अन्न
- गाईपासून मिळणारे दूध आणि दुधाचे पदार्थ
- शेतीसाठी गाईचे उपयोग
- आमच्या घरची गाय 'कपिला'
- प्राण्यांवर प्रेम करण्याचा संदेश
निबंध
सकाळी 'हंबा' असा आवाज ऐकू आला की मला कळते, आमची कपिला मला हाक मारत आहे. गाय हा माझा सर्वांत आवडता प्राणी आहे. ती अतिशय शांत, गरीब आणि उपयोगी प्राणी आहे.
गाय हा पाळीव प्राणी आहे. तिला चार पाय, दोन शिंगे, दोन कान, दोन मोठे डोळे आणि एक लांब शेपूट असते. शेपटीने ती अंगावरच्या माश्या उडवते. गाय पांढरी, काळी, तांबडी, तपकिरी अशा अनेक रंगांची असते. ती गवत, कडबा, हिरवा चारा, भुसा आणि पेंड खाते. गाय रवंथ करते, म्हणजे खाल्लेले अन्न पुन्हा तोंडात आणून सावकाश चावते.
गाय आपल्याला दूध देते. गाईचे दूध पौष्टिक असते. लहान मुले आणि आजारी माणसांसाठी ते खूप चांगले मानले जाते. दुधापासून दही, ताक, लोणी, तूप, पनीर असे अनेक पदार्थ बनतात. गाईच्या शेणापासून खत तयार होते. हे खत शेतीसाठी उपयोगी असते. गावाकडे शेणापासून गोबरगॅसही तयार केला जातो. गाईचे वासरू मोठे झाल्यावर बैल होते आणि बैल शेतकऱ्याला शेतीकामात मदत करतो.
आमच्या घरी एक गाय आहे. तिचे नाव 'कपिला' आहे. ती तांबड्या रंगाची आहे आणि तिच्या कपाळावर पांढरा ठिपका आहे. शाळेतून आल्यावर मी तिला पाणी देतो आणि हिरवा चारा खाऊ घालतो. मी तिच्या पाठीवरून हात फिरवला की ती प्रेमाने माझ्याकडे पाहते. तिचे छोटे वासरू तर घरभर उड्या मारत असते.
भारतात गाईला मानाचे स्थान आहे. ती आपल्याला इतके काही देते, म्हणून आपणही तिची नीट काळजी घेतली पाहिजे. तिला स्वच्छ गोठा, पुरेसे पाणी आणि चारा द्यावा. रस्त्यावर प्लास्टिक टाकू नये, कारण ते खाल्ल्याने गाई आजारी पडतात. सर्व प्राण्यांवर दया आणि प्रेम करणे, हीच खरी माणुसकी आहे.
१० ओळींचा निबंध
- गाय हा माझा आवडता प्राणी आहे.
- गाय हा एक पाळीव प्राणी आहे.
- गाईला चार पाय, दोन शिंगे आणि एक लांब शेपूट असते.
- गाय गवत, कडबा आणि हिरवा चारा खाते.
- गाय आपल्याला पौष्टिक दूध देते.
- दुधापासून दही, ताक, लोणी आणि तूप बनते.
- गाईच्या शेणापासून शेतीसाठी खत मिळते.
- आमच्या घरच्या गाईचे नाव 'कपिला' आहे.
- मी रोज कपिलाला पाणी आणि चारा देतो.
- आपण सर्व प्राण्यांवर प्रेम केले पाहिजे.
निबंध लिहिताना लक्षात ठेवा
- प्राण्याचे वर्णन क्रमाने करा: रूप, अन्न, स्वभाव, उपयोग; निबंध व्यवस्थित वाटतो.
- 'रवंथ करणे', 'गोठा', 'वासरू', 'कडबा', 'पौष्टिक' असे योग्य शब्द वापरा.
- घरच्या किंवा शेजारच्या गाईचा एखादा अनुभव लिहिला, तर निबंध आपलासा वाटतो.
- शेवटी प्राण्यांची काळजी घेण्याचा संदेश द्या, उदा. "मुक्या प्राण्यांचे दुःख समजणे हीच खरी माणुसकी."