इयत्ता ११ वी अर्थशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)

📅 २६ ऑक्टोबर २०२६ · १० प्रश्न · बालभारती पाठ्यपुस्तकातून

टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.

‘अर्थशास्त्र’ हा शब्द ग्रीक शब्द ‘ऑइकोनोमिया’ यापासून आला आहे. ‘ऑइकोनोमिया’ चा अर्थ काय?

धडा १: अर्थशास्त्रातील मूलभूत संकल्पना
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. कौटुंबिक व्यवस्थापन
पाठ्यपुस्तकानुसार ‘ऑइकोनोमिया’ म्हणजे कौटुंबिक व्यवस्थापन.
पाठ्यपुस्तकानुसार पैशाचे सर्वांत महत्त्वाचे कार्य कोणते?

धडा २: पैसा
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. विनिमयाचे माध्यम
विनिमयाचे माध्यम हे पैशाचे प्राथमिक आणि सर्वांत महत्त्वाचे कार्य आहे: पैशाच्या आधारे कोणतीही वस्तू खरेदी-विक्री करता येते.
खालीलपैकी कोणते विभाजन मूल्य नेहमी मध्यगेइतके असते?

धडा ३: विभाजन मूल्य
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. D₅
पाठ्यपुस्तकातील नियम: Q₂ = D₅ = P₅₀ = मध्यगा. म्हणून पाचवे दशमक मध्यगेइतके असते.
पुढील गुणांचे पहिले चतुर्थक (Q₁) काढा: 18, 25, 12, 30, 15, 35, 20.

धडा ३: विभाजन मूल्य
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. 15
चढता क्रम: 12, 15, 18, 20, 25, 30, 35; n = 7; Q₁ = (n+1)/4 वे मूल्य = 2 रे मूल्य = 15.
२०११ च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राचे लिंग गुणोत्तर किती होते?

धडा ४: महाराष्ट्राची अर्थव्यवस्था
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. दर १००० पुरुषांमागे ९२९ स्त्रिया
पाठ्यपुस्तकानुसार २०११ मध्ये महाराष्ट्राचे लिंग गुणोत्तर दर १००० पुरुषांमागे ९२९ स्त्रिया होते.
देशाला ‘लोकसंख्या लाभांश’ केव्हा मिळतो?

धडा ६: भारतातील लोकसंख्या
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. जेव्हा एकूण लोकसंख्येत उत्पादक (काम करणाऱ्या) लोकसंख्येचे प्रमाण जास्त असते
एकूण लोकसंख्येत उत्पादक लोकसंख्येचे प्रमाण जास्त असते तेव्हा लोकसंख्या लाभांश मिळतो.
भारतातील खेड्यांत आढळणाऱ्या छुप्या (प्रच्छन्न) बेरोजगारीत काही मजुरांची —

धडा ७: भारतातील बेरोजगारी
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. सीमांत उत्पादकता शून्य असते
गरजेपेक्षा जास्त लोक काम करतात; काहींना कमी केले तरी उत्पादन घटत नाही, कारण त्यांची सीमांत उत्पादकता शून्य असते.
निरपेक्ष दारिद्र्यासाठी नियोजन आयोगाच्या निकषानुसार ग्रामीण भागात प्रति व्यक्ती दररोज किती उष्मांक आवश्यक मानले होते?

धडा ८: भारतातील दारिद्र्य
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. २४०० उष्मांक
ग्रामीण भागासाठी २४०० उष्मांक, शहरी भागासाठी २१०० उष्मांक (सरासरी २२५०).
२०१४ पासून भारतात कोणते दोनच उद्योग सार्वजनिक क्षेत्रासाठी राखीव आहेत?

धडा ९: भारताचे १९९१ पासूनचे आर्थिक धोरण
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. रेल्वे आणि अणुऊर्जा
नवीन आर्थिक धोरणाने राखीव उद्योगांची संख्या १७ वरून ८ आणि नंतर आणखी कमी केली; २०१४ पासून फक्त रेल्वे व अणुऊर्जा राखीव आहेत.
२०१५ मध्ये निती आयोगाने कोणत्या संस्थेची जागा घेतली?

धडा १०: भारतातील आर्थिक नियोजन
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. नियोजन आयोग
भारतातील केंद्रीय नियोजन अधिकारी संस्था नियोजन आयोग होती (स्थापना १५ मार्च १९५०); २०१५ मध्ये निती आयोगाने तिची जागा घेतली.

📘 या विषयाच्या नोट्स 📚 बालभारती पाठ्यपुस्तक PDF 📝 सर्व विषयांचे MCQ

इयत्ता ११ वी: इतर विषयांचे MCQ

गणित व संख्याशास्त्र भाग 1 गणित व संख्याशास्त्र भाग 2 इंग्रजी युवकभारती मराठी युवकभारती हिंदी (युवकभारती)पुस्तपालन व लेखाकर्म वाणिज्य संघटन व व्यवस्थापन चिटणिसाची कार्यपद्धती गणित व संख्याशास्त्र (वाणिज्य) भाग 1 गणित व संख्याशास्त्र (वाणिज्य) भाग 2 इतिहास भूगोल राज्यशास्त्र समाजशास्त्र मानसशास्त्र

सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.