बी.एससी. प्रथम वर्ष (सत्र १ व २) प्राणीशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
मलेरियाचा परजीवी प्लाझमोडियम (Plasmodium) माणसात कोणाच्या चाव्याने पसरतो?
धडा २: Protozoa
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. मादी ॲनॉफिलीस (Anopheles) डास
फक्त मादी ॲनॉफिलीस रक्त शोषते व तिच्या लाळेत प्लाझमोडियमचे स्पोरोझॉइट्स असतात; नर डास वनस्पतींचे रस शोषतात.स्पंजांमध्ये (Porifera) स्पंजगुहेला (spongocoel) अस्तर करणाऱ्या व पाण्याचा प्रवाह निर्माण करणाऱ्या कशाभिकायुक्त पेशी कोणत्या?
धडा ३: Porifera
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. कॉलर पेशी (choanocytes)
कॉलर पेशी आपल्या कशाभिकांनी (flagella) नलिका प्रणालीतून पाणी फिरवतात व अन्नकण पकडतात; त्या Porifera चे वैशिष्ट्य आहेत.निडारिया (Cnidaria, उदा. हायड्रा) प्राणी संरक्षणासाठी व भक्ष्य पकडण्यासाठी कोणत्या दंशपेशी वापरतात?
धडा ४: Cnidaria
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. दंशपेशी (cnidoblasts, नेमॅटोसिस्टसह)
दंशपेशींमध्ये नेमॅटोसिस्ट (nematocyst) असते जे धागा सोडून भक्ष्याला बधिर करते; या पेशींवरूनच संघाचे नाव पडले आहे.ज्वाला पेशी (flame cells) या कोणत्या संघातील उत्सर्जन (परासरण नियंत्रण) रचना आहेत?
धडा ५: Platyhelminthes and Aschelminthes
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. प्लॅटिहेल्मिंथिस (Platyhelminthes)
प्लॅनेरिया, यकृत पर्णकृमी (liver fluke) यांसारखे चपटे कृमी उत्सर्जन व परासरण नियंत्रणासाठी ज्वाला पेशी (protonephridia) वापरतात.लिंडेमनच्या दहा टक्के नियमानुसार (ten percent law) एका पोषण पातळीवरील (trophic level) ऊर्जेपैकी सुमारे किती ऊर्जा पुढील पातळीला मिळते?
धडा ८: Ecological Pyramids and Energy Flow
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 10%
फक्त सुमारे 10% ऊर्जा पुढील पातळीच्या जैवभारात साठते; उरलेली मुख्यतः श्वसनात उष्णतेच्या रूपात नष्ट होते.झुरळासारख्या कीटकांमध्ये मुख्य उत्सर्जन इंद्रिये कोणती?
धडा १२: Arthropoda
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. माल्पिघियन नलिका (Malpighian tubules)
माल्पिघियन नलिका मध्यांत्र व पश्चांत्र यांच्या जोडाजवळ उघडतात व रक्तद्रवातून (haemolymph) नायट्रोजनयुक्त टाकाऊ पदार्थ (युरिक आम्ल) बाहेर काढतात.नालपादांसह (tube feet) जलवाहिनी संस्था (water vascular / ambulacral system) हे कोणत्या संघाचे वैशिष्ट्य आहे?
धडा १४: Echinodermata
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. एकायनोडर्माटा (Echinodermata)
तारामासा (starfish) यांसारखे एकायनोडर्म जलवाहिनी संस्थेने चालणाऱ्या नालपादांच्या साहाय्याने हालचाल, भक्षण व श्वसन करतात.प्लाझ्मा पटलाचे (plasma membrane) द्रव मोझेक प्रारूप (fluid mosaic model) कोणी मांडले?
धडा १७: Plasma Membrane and Cell Transport
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. सिंगर व निकोल्सन (Singer and Nicolson)
सिंगर व निकोल्सन (1972) यांनी पटल म्हणजे प्रथिने तरंगत असलेला द्रव लिपिड द्विस्तर असे वर्णन केले; डॅनिएली–डॅव्हसन यांनी सँडविच प्रारूप व रॉबर्टसन यांनी एकक पटल (unit membrane) संकल्पना दिली.द्विसूत्री DNA मध्ये ग्वानिन (guanine) व सायटोसिन (cytosine) यांची जोडी किती हायड्रोजन बंधांनी जोडलेली असते?
धडा १८: Nucleus, Chromatin and Nucleic Acids
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 3
G≡C जोडी तीन हायड्रोजन बंधांनी, तर A=T जोडी दोन हायड्रोजन बंधांनी जोडलेली असते.अर्धसूत्री विभाजनाच्या (meiosis) पूर्वावस्था I (prophase I) च्या कोणत्या उपावस्थेत समजात गुणसूत्रांमध्ये जनुकीय विनिमय (crossing over) होतो?
धडा १९: Cell Cycle, Mitosis and Meiosis
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. पॅकिटीन (pachytene)
झायगोटीनमध्ये युग्मन (synapsis) होते; पॅकिटीनमध्ये असमान भगिनी क्रोमॅटिड्समध्ये विनिमय होतो; डिप्लोटीनमध्ये कायझमा (chiasmata) दिसू लागतात.
बी.एससी. प्रथम वर्ष (सत्र १ व २): इतर विषयांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.