बी.एससी. प्रथम वर्ष (सत्र १ व २) वनस्पतिशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
तंबाखू मोझॅक विषाणूचे (Tobacco Mosaic Virus, TMV) जनुकीय द्रव्य कोणते?
धडा २: Viruses
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. एकसूत्री RNA
TMV हा दंडाकृती वनस्पती-विषाणू असून त्याच्या प्रथिन आवरणात एकसूत्री RNA असते.ग्रॅम अभिरंजनात (Gram staining) ग्रॅम-पॉझिटिव्ह जीवाणू कोणत्या रंगाचे दिसतात?
धडा ३: Bacteria
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. जांभळे (violet)
त्यांच्या जाड पेप्टिडोग्लायकन भित्तिकेत क्रिस्टल व्हायोलेट-आयोडीन संयुग टिकून राहते, म्हणून अल्कोहोलने धुतल्यानंतरही ते जांभळे राहतात.नॉस्टॉकमधील हेटरोसिस्टचे (heterocyst) मुख्य कार्य कोणते?
धडा ४: Cyanobacteria (Nostoc and Oscillatoria)
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. नायट्रोजन स्थिरीकरण
हेटरोसिस्ट जाड भित्तिकेच्या पेशी असून त्यांत ऑक्सिजन तयार करणारी प्रकाशप्रणाली II नसते, त्यामुळे नायट्रोजनेज विकराला नायट्रोजन स्थिरीकरणासाठी ऑक्सिजनविरहित जागा मिळते.अलेक्झांडर फ्लेमिंग यांनी (1928) पेनिसिलिनचा शोध कोणत्या कवकापासून (fungus) लावला?
धडा ८: Fungi: Albugo, Penicillium and Agaricus
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. पेनिसिलियम नोटॅटम
पेनिसिलियम नोटॅटम या बुरशीने कल्चर प्लेटवरील स्टॅफिलोकॉकस जीवाणूंची वाढ थांबवल्याचे फ्लेमिंग यांनी पाहिले.शैवाक (lichen) हे कोणत्या दोघांमधील सहजीवन (symbiotic association) आहे?
धडा १०: Lichens
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. शैवाल (किंवा सायनोबॅक्टेरिया) आणि कवक
शैवाकात शैवाल प्रकाशसंश्लेषणाने अन्न तयार करते आणि कवक निवारा, पाणी व खनिजे देते; कवक व मुळे यांचे सहजीवन म्हणजे कवकमूल (mycorrhiza).ब्रायोफायटामध्ये (bryophytes) कोणती पिढी प्रमुख व स्वतंत्र वनस्पतीदेह असते?
धडा १२: Bryophytes
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. युग्मकोद्भिद (gametophyte)
मॉस किंवा लिव्हरवर्टचा पानासारखा किंवा सुकायासारखा देह हा युग्मकोद्भिद असतो; बीजाणूद्भिद त्यावर वाढतो व त्यावर अवलंबून असतो.कोणती टेरिडोफाइट वनस्पती विषमबीजाणू (heterosporous) असून तिचे बीजाणू कठीण बीजाणुफलात (sporocarp) तयार होतात?
धडा १५: Pteridophytes: Equisetum and Marsilea
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. मार्सिलिया
मार्सिलिया (जलनेचे) घेवड्याच्या आकाराच्या बीजाणुफलात सूक्ष्म व महाबीजाणुधानी धारण करते; इक्विसेटम समबीजाणू असून त्याला शंकू असतात, तर रिक्सिया व फ्युनेरिया ब्रायोफायटा आहेत.अनावृतबीजी (gymnosperms) वनस्पतींना 'उघड्या बियांच्या' वनस्पती का म्हणतात?
धडा १६: Gymnosperms
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. त्यांची बीजांडे व बिया अंडाशयात किंवा फळात बंद नसतात
अनावृतबीजीत (उदा. सायकस, पायनस) बीजांडे खवल्यांवर किंवा महाबीजाणुपर्णांवर उघडी असतात, त्यामुळे बिया फळाने झाकलेल्या नसतात.वनस्पती पेशीच्या पेशीद्रव्यात (cytoplasm) मुक्त असलेले रायबोसोम कोणत्या प्रकारचे असतात?
धडा १८: Plant Cell: Structure and Organelles
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 80S
दृश्यकेंद्रकी पेशीद्रव्यातील रायबोसोम 80S (60S + 40S) असतात; 70S रायबोसोम आदिकेंद्रकीत आणि हरितलवक व तंतुकणिकांच्या आत असतात.अर्धसूत्री विभाजनाच्या पूर्वावस्था I (prophase I) मधील कोणत्या उपअवस्थेत जनुकीय विनिमय (crossing over) होतो?
धडा १९: Cell Division: Mitosis and Meiosis
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. पॅकिटीन
समजात गुणसूत्रांची जोडी झायगोटीनमध्ये होते आणि पॅकिटीनमध्ये असमान भगिनी अर्धगुणसूत्रांत भागांची अदलाबदल (crossing over) होते.
बी.एससी. प्रथम वर्ष (सत्र १ व २): इतर विषयांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.