इयत्ता ९ वी मराठी (कुमारभारती) – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
‘वंद्य वन्दे मातरम्’ या गीताचे कवी ग. दि. माडगूळकर कोणत्या नावाने प्रसिद्ध आहेत?
धडा १: वंद्य ‘वन्दे मातरम्’
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. महाराष्ट्र-वाल्मीकी
आपल्या अलौकिक प्रतिभेमुळे ग. दि. माडगूळकर ‘महाराष्ट्र-वाल्मीकी’ म्हणून प्रसिद्ध आहेत; ‘लोकशाहीर’ हे अण्णा भाऊ साठे यांना म्हणतात.‘धरिला पंढरीचा चोर’ हा अभंग रचणाऱ्या संत जनाबाई कोणत्या संतांच्या शिष्या होत्या?
धडा २: संतवाणी
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. संत नामदेव
संत जनाबाई या वारकरी संप्रदायातील संत कवयित्री असून संत नामदेवांच्या शिष्या होत्या.उपमेय आणि उपमान यांच्यातील साम्यामुळे दोन्ही गोष्टी एकच (अभिन्न) आहेत असे दाखवले जाते, तेव्हा कोणता अलंकार होतो?
धडा २: संतवाणी
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. रूपक
उपमेय हेच उपमान आहे असे मानले जाते (उदा. ‘नयनकमल’ — नयन हेच कमल), तेव्हा रूपक अलंकार होतो.‘तुझे बोलणे साखरेपेक्षाही गोड आहे.’ या वाक्यातील अलंकार ओळखा.
धडा ३: कीर्ती कठीयाचा दृष्टान्त
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. व्यतिरेक
येथे उपमेय (बोलणे) उपमानापेक्षा (साखर) श्रेष्ठ मानले आहे; उपमेय उपमानापेक्षा श्रेष्ठ असते तेव्हा व्यतिरेक अलंकार होतो.‘मराठीतील पहिले चरित्रकार’ म्हणून कोणाला ओळखले जाते?
धडा ३: कीर्ती कठीयाचा दृष्टान्त
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. म्हाइंभट
‘कीर्ती कठीयाचा दृष्टान्त’ चे लेखक म्हाइंभट (तेरावे शतक) हे मराठीतील पहिले चरित्रकार मानले जातात; त्यांनी ‘लीळाचरित्र’ संकलित केले.‘कष्टाशिवाय यश मिळत नाही; बी पेरल्याशिवाय शेतात पीक कसे येणार?’ या वाक्यातील अलंकार ओळखा.
धडा ५: एक होती समई
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. दृष्टान्त
एक गोष्ट (कष्टाचे महत्त्व) पटवून देण्यासाठी त्याच अर्थाचे समर्पक उदाहरण (बी व पीक) दिले आहे, म्हणून दृष्टान्त अलंकार.‘या झोपडीत माझ्या’ ही कविता कोणाची आहे?
धडा ७: या झोपडीत माझ्या
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज
‘या झोपडीत माझ्या’ ही कविता राष्ट्रसंत श्री तुकडोजी महाराज यांची असून त्यात लहानशा झोपडीतील शांतिसुखाचे वर्णन आहे.भीतिदायक वर्णने, भूतप्रेत, स्मशान यांसारख्या वर्णनांतून कोणता रस निर्माण होतो?
धडा ९: अभियंत्यांचे दैवत-डॉ. विश्वेश्वरय्या
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. भयानक
भीतिदायक वर्णने, मृत्यू, भूतप्रेत, स्मशान यांतून भयानक रस निर्माण होतो; रौद्र रस क्रोधाचा, करुण रस दु:खाचा असतो.युरोप दौरा अर्धवट सोडून डॉ. विश्वेश्वरय्या यांनी कोणत्या शहराला मुसा नदीच्या पुराच्या धोक्यापासून वाचवले?
धडा ९: अभियंत्यांचे दैवत-डॉ. विश्वेश्वरय्या
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. हैदराबाद
हैदराबादच्या निजामांची तार मिळताच ते परत आले आणि सहा-सात महिने झुंज देऊन मुसा नदी ताब्यात राहील अशी कायमची व्यवस्था केली.अण्णा भाऊ साठे यांची ‘महाराष्ट्रावरूनी टाक ओवाळून काया’ ही रचना कोणत्या काव्यप्रकारातील आहे?
धडा १४: महाराष्ट्रावरूनी टाक ओवाळून काया
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. पोवाडा
पाठ्यपुस्तकात ‘महाराष्ट्रावरूनी टाक ओवाळून काया’ ही रचना पोवाडा म्हणून दिली आहे; त्यातून अण्णा भाऊंचे महाराष्ट्रप्रेम व्यक्त होते.
इयत्ता ९ वी: इतर विषयांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.