इयत्ता १२ वी मराठी युवकभारती – भाग ५ – व्याकरण: व्याकरण : अलंकार MCQ
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, शेवटी गुण. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
अलंकाराचे कोणते दोन प्रकार पाठ्यपुस्तकात सांगितले आहेत?
धडा २४: व्याकरण : अलंकार
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. शब्दालंकार आणि अर्थालंकार
अलंकाराचे ‘शब्दालंकार’ आणि ‘अर्थालंकार’ असे दोन प्रकार आहेत.इयत्ता बारावीत नव्याने अभ्यासायच्या चार अर्थालंकारांमध्ये खालीलपैकी कोणता अलंकार नाही?
धडा २४: व्याकरण : अलंकार
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. श्लेष
बारावीत अनन्वय, अपन्हुती, अतिशयोक्ती व अर्थान्तरन्यास अभ्यासायचे आहेत; श्लेष हा शब्दालंकार आधीच अभ्यासला आहे.उपमेयाला योग्य उपमान मिळत नाही म्हणून उपमेयाला उपमेयाचीच उपमा दिली जाते, तेव्हा कोणता अलंकार होतो?
धडा २४: व्याकरण : अलंकार
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. अनन्वय
उपमेय अद्वितीय असल्याने त्याला त्याचीच उपमा दिली जाते, तेथे अनन्वय अलंकार होतो.‘अनन्वय’ या शब्दातील ‘अन्वय’ चा अर्थ काय?
धडा २४: व्याकरण : अलंकार
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. संबंध
अन्वय म्हणजे संबंध; अनन्वय म्हणजे तुल्य संबंध मिळत नाही असा - अतुलनीय.‘हिमालयासारखा उंच हिमालयच.’ या वाक्यात कोणता अलंकार आहे?
धडा २४: व्याकरण : अलंकार
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. अनन्वय
येथे उपमेय (हिमालय) आणि उपमान (हिमालय) एकच आहेत, म्हणून अनन्वय.‘अपन्हुती’ या शब्दाचा अर्थ काय?
धडा २४: व्याकरण : अलंकार
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. लपवणे किंवा झाकणे
अपन्हुती म्हणजे लपवणे; या अलंकारात उपमेयाला लपवून त्याच्या जागी उपमानाची स्थापना केली जाते.अपन्हुती अलंकारात उपमेयाचा निषेध दर्शवण्यासाठी सहसा कोणते शब्द येतात?
धडा २४: व्याकरण : अलंकार
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. न, नव्हे, नोहे, नसे
अपन्हुतीत उपमेयाचा निषेध केला जातो आणि त्यासाठी न, नव्हे, नोहे, नसे, कसले असे शब्द येतात.नलराजाचा घोडा आकाशात इतका उंच उसळला की त्याचा खूर लागून चंद्रावर डाग पडला - या वर्णनात कोणता अलंकार आहे?
धडा २४: व्याकरण : अलंकार
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. अतिशयोक्ती
असंभवनीय गोष्ट खूप फुगवून सांगितली आहे, म्हणून येथे अतिशयोक्ती अलंकार आहे.विशेष उदाहरणावरून एखादा सर्वसामान्य सिद्धान्त सांगितला जातो, हे कोणत्या अलंकाराचे लक्षण आहे?
धडा २४: व्याकरण : अलंकार
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. अर्थान्तरन्यास
अर्थान्तरन्यासात एका अर्थाचा समर्थक दुसरा अर्थ शेजारी ठेवला जातो - विशेष उदाहरण आणि सामान्य सिद्धान्त.दुष्टांच्या संगतीतही सज्जनांची सात्त्विकता नष्ट होत नाही, हे सांगताना कवी ‘सापांचा सतत वावर असूनही चंदन विषारी होत नाही’ असे उदाहरण देतो. येथे कोणता अलंकार आहे?
धडा २४: व्याकरण : अलंकार
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. अर्थान्तरन्यास
एका विधानाच्या समर्थनार्थ निसर्गातील दुसरे उदाहरण शेजारी ठेवले आहे, म्हणून अर्थान्तरन्यास.
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील या धड्यावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत.