इयत्ता १२ वी जीवशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २७ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
एकमेव वायुरूप वनस्पती वृद्धी नियंत्रक (growth regulator) कोणता?
धडा ७: Plant Growth and Mineral Nutrition
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. इथिलीन
इथिलीन हा वायुरूप वृद्धी नियंत्रक आहे; तो विशेषतः फळे पिकवण्यासाठी ओळखला जातो.कोबी, बीट यांसारख्या गुच्छरूप (rosette) वनस्पतींमध्ये फुलोऱ्यापूर्वी पेरांची अचानक वाढ होणे (bolting) कोणत्या संप्रेरकामुळे घडते?
धडा ७: Plant Growth and Mineral Nutrition
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. जिबरेलिन्स
जिबरेलिन्समुळे खोड/पेरांची लांबी वाढते आणि गुच्छरूप वनस्पतींमध्ये bolting घडते.परिघीय चेतासंस्थेतील (PNS) मज्जावरणयुक्त चेतातंतूंभोवती मायलिन आवरण (myelin sheath) कोणत्या चेताबंध पेशी (glial cells) तयार करतात?
धडा ९: Control and Co-ordination
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. श्वान पेशी (Schwann cells)
श्वान पेशी या PNS मधील सर्वाधिक आढळणाऱ्या चेताबंध पेशी असून त्या मायलिन आवरण तयार करतात.क्रियाविभवाच्या (action potential) वेळी चेतातंतूच्या पटलाचे विभव सुमारे −70 mV वरून सुमारे किती होते?
धडा ९: Control and Co-ordination
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. +30 mV
Na⁺ आयन अक्षतंतूमध्ये वेगाने शिरतात, त्यामुळे आतील बाजू धन होते आणि विभव −70 mV वरून सुमारे +30 mV होते.नायट्रोजन स्थिरीकरण करणारा सायनोबॅक्टेरिया ॲनाबिना (Anabaena) कोणत्या जलीय नेचासोबत (water fern) राहतो, ज्याचा जैविक खत म्हणून वापर होतो?
धडा ११: Enhancement of Food Production
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. ॲझोला
ॲनाबिना ॲझोलाच्या पानांच्या पृष्ठ खंडात राहून नायट्रोजन स्थिर करतो, म्हणून ॲझोला जैविक खत म्हणून वापरला जातो.गॉसच्या स्पर्धात्मक अपवर्जन तत्त्वानुसार (competitive exclusion principle) समान संसाधनांसाठी स्पर्धा करणाऱ्या दोन जवळच्या संबंधित प्रजाती:
धडा १३: Organisms and Populations
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. अनिश्चित काळ एकत्र राहू शकत नाहीत
समान संसाधनांसाठी स्पर्धा करणाऱ्या जवळच्या प्रजाती अनिश्चित काळ एकत्र राहू शकत नाहीत; स्पर्धेत कमकुवत प्रजाती नष्ट होते.मर्यादित संसाधने असलेल्या अधिवासात वाढणारी लोकसंख्या कोणत्या प्रकारचा वृद्धी वक्र दाखवते?
धडा १३: Organisms and Populations
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. सिग्मॉइड (S-आकाराचा, logistic)
मर्यादित संसाधनांमुळे आधी मंद टप्पा, मग जलद वाढ आणि शेवटी धारणक्षमतेजवळ वाढ स्थिर होते — हा logistic किंवा सिग्मॉइड वक्र आहे.जैववस्तुमानाचा उलटा पिरॅमिड (inverted pyramid of biomass) सामान्यतः कोणत्या परिसंस्थेत दिसतो?
धडा १४: Ecosystems and Energy Flow
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. महासागर (जलीय)
महासागरात कोणत्याही क्षणी सूक्ष्म वनस्पती प्लवकांचे जैववस्तुमान त्यांना खाणाऱ्या भक्षकांपेक्षा कमी असते, म्हणून हा पिरॅमिड उलटा असतो.डाऊन सिंड्रोम (Down's syndrome) कशामुळे होतो?
धडा ३: Inheritance and Variation
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 21 व्या गुणसूत्राची एक अतिरिक्त प्रत असल्यामुळे (trisomy 21)
21 वे गुणसूत्र वेगळे न झाल्याने (non-disjunction) त्याच्या तीन प्रती येतात, त्यामुळे व्यक्तीमध्ये 46 ऐवजी 47 गुणसूत्रे असतात.खालीलपैकी कोणता संकेत (codon) कोणत्याही अमिनो आम्लासाठी संकेत देत नाही आणि पॉलिपेप्टाइड साखळीची वाढ थांबवतो?
धडा ४: Molecular Basis of Inheritance
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. UGA
64 संकेतांपैकी UAA, UAG व UGA हे समाप्ती (stop) संकेत आहेत; AUG मिथिओनिनसाठी संकेत देतो.
इयत्ता १२ वी: इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.