इयत्ता १२ वी जीवशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
सपुष्प वनस्पतीतील द्विफलनात (double fertilization) दुसरे नर युग्मक कोणाशी संयोग पावते?
धडा १: Reproduction in Lower and Higher Plants
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. द्विगुणित द्वितीयक केंद्रक (secondary nucleus)
हा त्रिसंयोग (triple fusion) आहे: नर युग्मक + द्विगुणित द्वितीयक केंद्रक यांपासून प्राथमिक भ्रूणपोष केंद्रक (PEN) तयार होते.मानवी वृषणातील कोणत्या पेशी टेस्टोस्टेरॉन (testosterone) हे पुरुष संप्रेरक स्रवतात?
धडा २: Reproduction in Lower and Higher Animals
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. आंतराली (लायडिग, Leydig) पेशी
लायडिग पेशी शुक्रजनक नलिकांच्या दरम्यान असतात व टेस्टोस्टेरॉन स्रवतात; सरटोली पेशी विकसित होणाऱ्या शुक्राणूंना फक्त पोषण देतात.रोन (roan) गुरांमधील सहप्रभावितेत (co-dominance) F2 पिढीतील लाल : रोन : पांढरे असे दृश्यरूप गुणोत्तर किती असते?
धडा ३: Inheritance and Variation
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 1 : 2 : 1
सहप्रभावितेत दोन्ही विकल्पके पूर्णपणे व्यक्त होतात, म्हणून F2 मध्ये लाल (RR), रोन (RW), पांढरे (WW) 1:2:1 येतात; दृश्यरूप व जनुकरूप गुणोत्तर सारखेच असते.मेसेल्सन व स्टाल यांनी E. coli जड नायट्रोजन (¹⁵N) मध्ये व नंतर ¹⁴N मध्ये वाढवले. त्यांच्या प्रयोगाने DNA प्रतिकृतीबद्दल (replication) काय सिद्ध झाले?
धडा ४: Molecular Basis of Inheritance
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. ती अर्धसंरक्षी (semiconservative) असते
¹⁴N-¹⁵N संकरित DNA पट्ट्यावरून दिसले की प्रत्येक नवीन DNA रेणूत एक जुना व एक नवा धागा असतो: अर्धसंरक्षी प्रतिकृती.युरे व मिलर यांच्या स्पार्क-डिस्चार्ज (spark-discharge) प्रयोगाने कोणत्या संकल्पनेला पहिला प्रायोगिक आधार दिला?
धडा ५: Origin and Evolution of Life
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. ओपॅरिनचा रासायनिक उत्क्रांतीचा सिद्धांत (chemical evolution)
मिथेन, अमोनिया, हायड्रोजन व पाण्याची वाफ यांतून विद्युत ठिणग्या पाठवून त्यांना सेंद्रिय संयुगे मिळाली; यामुळे ओपॅरिनच्या रासायनिक उत्क्रांतीला आधार मिळाला.शुद्ध पाण्याचे जलविभव (water potential, ψ) किती असते?
धडा ६: Plant Water Relation
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. शून्य
शुद्ध पाण्याचे जलविभव नेहमी शून्य असते; कोणताही द्राव्य मिसळल्यास ते कमी होते, म्हणून द्रावणांचे जलविभव ऋण असते.मानवी रक्तात सर्वाधिक (सुमारे 70%) कार्बन डायऑक्साइड कोणत्या स्वरूपात वाहून नेला जातो?
धडा ८: Respiration and Circulation
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. बायकार्बोनेट आयनांच्या (bicarbonate ions) स्वरूपात
सुमारे 70% CO₂ तांबड्या रक्तपेशींत जाऊन कार्बोनिक अनहायड्रेज विकराच्या मदतीने कार्बोनिक आम्ल बनवतो व बायकार्बोनेट आयनांच्या रूपात वाहून नेला जातो.संसर्गित मादी ॲनॉफिलिस (Anopheles) डास माणसाला चावल्यावर प्लाझमोडियमची कोणती अवस्था मानवी रक्तात प्रवेश करते?
धडा १०: Human Health and Diseases
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. स्पोरोझॉइट्स (sporozoites)
डास आपल्या लाळग्रंथींतील स्पोरोझॉइट्स माणसात सोडतो; ते नंतर यकृत पेशी व तांबड्या रक्तपेशींत गुणित होतात.वनस्पती जैवतंत्रज्ञानात परकीय जनुके वनस्पती पेशींत सहसा कोणत्या जीवाणूच्या Ti प्लाझ्मिडद्वारे (Ti plasmid) सोडली जातात?
धडा १२: Biotechnology
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. ॲग्रोबॅक्टेरियम ट्युमिफेशियन्स (Agrobacterium tumefaciens)
A. tumefaciens मधील Ti (गाठ निर्माण करणारा) प्लाझ्मिड T-DNA वाहतो, जो वनस्पती पेशीच्या गुणसूत्रांत घुसवला जातो.पाठ्यपुस्तकात दिलेल्या भारतातील चार जैवविविधता हॉटस्पॉटपैकी (biodiversity hotspots) एक कोणता?
धडा १५: Biodiversity, Conservation and Environmental Issues
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. पश्चिम घाट
पुस्तकानुसार भारतातील चार हॉटस्पॉट: पश्चिम घाट, इंडो-बर्मा प्रदेश, सुंदालँड व पूर्व हिमालय.
इयत्ता १२ वी: इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.