इयत्ता ११ वी चिटणिसाची कार्यपद्धती – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)

📅 २६ ऑक्टोबर २०२६ · १० प्रश्न · बालभारती पाठ्यपुस्तकातून

हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →

टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.

1. ‘Secretary’ (चिटणीस) हा शब्द कोणत्या लॅटिन शब्दापासून आला आहे?

   धडा १: चिटणीस

   • अSecretarius (सेक्रेटेरियस)
   • बScriptorium (स्क्रिप्टोरियम)
   • कSacramentum (सॅक्रामेंटम)
   • डSecundus (सेकंडस)
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. Secretarius (सेक्रेटेरियस)
   ‘Secretary’ हा शब्द लॅटिन ‘Secretarius’ पासून आला; म्हणजे महत्त्वाच्या व्यक्तीसाठी काम करणारी, गुपिते जपणारी विश्वासू व्यक्ती.

2. संयुक्त भांडवली संस्थेच्या ‘अखंड अस्तित्व’ (perpetual succession) या वैशिष्ट्याचा अर्थ काय?

   धडा २: संयुक्त भांडवली संस्था

   • असभासदांचे दायित्व मर्यादित असते
   • बफक्त संचालकच कंपनीचे व्यवस्थापन करू शकतात
   • कसभासदांचा मृत्यू, दिवाळखोरी किंवा निवृत्ती यांचा कंपनीच्या अस्तित्वावर परिणाम होत नाही
   • डकंपनीचे भाग कधीही हस्तांतरित करता येत नाहीत
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. सभासदांचा मृत्यू, दिवाळखोरी किंवा निवृत्ती यांचा कंपनीच्या अस्तित्वावर परिणाम होत नाही
   अखंड अस्तित्व म्हणजे सतत टिकणारे अस्तित्व: सभासद बदलले तरी कंपनी चालू राहते.

3. कंपनी स्थापनेचा पहिला टप्पा कोणता?

   धडा ३: कंपनीची स्थापना

   • असमावेशन (नोंदणी)
   • बप्रवर्तन
   • कव्यवसाय प्रारंभ
   • डभाग प्रमाणपत्रे देणे
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. प्रवर्तन
   कंपनी स्थापनेचे टप्पे: प्रवर्तन, नंतर समावेशन, नंतर व्यवसाय प्रारंभ.

4. भाग हस्तांतरण, सभा, मतदान यांसारखे कंपनीच्या अंतर्गत व्यवस्थापनाचे नियम कोणत्या दस्तऐवजात असतात?

   धडा ४: कंपनी स्थापनेसंबंधित दस्तऐवज

   • अमाहितीपत्रक
   • बघटनापत्रक
   • कसमावेशन प्रमाणपत्र
   • डनियमावली
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. नियमावली
   नियमावलीत (Articles of Association) कंपनीच्या अंतर्गत व्यवस्थापनाचे नियम असतात; ती घटनापत्रकाच्या अधीन असते.

5. कोणत्या प्रकारच्या कंपनीत भागभांडवल नसल्यामुळे सभासद असतात पण भागधारक नसतात?

   धडा ५: कंपनीचे सभासद

   • अहमीने मर्यादित कंपनी
   • बभागांनी मर्यादित सार्वजनिक कंपनी
   • कभागांनी मर्यादित खाजगी कंपनी
   • डसूचीबद्ध भाग असलेली कंपनी
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. हमीने मर्यादित कंपनी
   हमीने मर्यादित कंपनीला भागभांडवल नसते, म्हणून तिच्यात फक्त सभासद असतात, भागधारक नसतात.

6. विशेष ठराव संमत न करता कंपनी जास्तीत जास्त किती संचालक नेमू शकते?

   धडा ६: कंपनीचे संचालक व मुख्य व्यवस्थापकीय कर्मचारी

   • अ१२
   • ब१५
   • क२०
   • ड२५
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. १५
   कंपनी १५ संचालकांपर्यंत नेमू शकते; १५ पेक्षा जास्त संचालकांसाठी विशेष ठराव आवश्यक असतो.

7. विशेष ठराव संमत होण्यासाठी बाजूने पडलेली मते विरोधी मतांच्या किमान किती पट असावी लागतात?

   धडा ७: कंपनीच्या सभा - भाग १

   • असमान
   • बदुप्पट
   • कनिम्मी
   • डतिप्पट
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. तिप्पट
   विशेष ठरावासाठी ३/४ (७५%) बहुमत लागते, म्हणजे बाजूची मते विरोधी मतांच्या किमान तिप्पट असावीत.

8. कंपनीच्या दोन वार्षिक सर्वसाधारण सभांमधील जास्तीत जास्त अंतर किती असू शकते?

   धडा ८: कंपनीच्या सभा - भाग २

   • अ६ महिने
   • ब९ महिने
   • क१५ महिने
   • ड१८ महिने
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. १५ महिने
   दोन वार्षिक सर्वसाधारण सभांमधील अंतर १५ महिन्यांपेक्षा जास्त असू नये.

9. बँक अधिविकर्ष (overdraft) सुविधा कोणत्या खातेदारांना देते?

   धडा ११: बँकांशी पत्रव्यवहार

   • अचालू खातेदार
   • बबचत खातेदार
   • कमुदत ठेवीदार
   • डआवर्ती ठेवीदार
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. चालू खातेदार
   अधिविकर्ष सुविधेमुळे चालू खातेदाराला ठरावीक मर्यादेपर्यंत खात्यातील शिल्लकेपेक्षा जास्त रक्कम काढता येते.

10. भारतातील प्रतिभूती बाजाराचे नियमन करणारी वैधानिक संस्था कोणती?

    धडा १२: वैधानिक अधिकाऱ्यांशी पत्रव्यवहार

    • अकंपनी निबंधक (ROC)
    • बराष्ट्रीय कंपनी कायदा न्यायाधिकरण (NCLT)
    • कभारतीय प्रतिभूती व विनिमय मंडळ (SEBI)
    • डकंपनी व्यवहार मंत्रालय (MCA)
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: क. भारतीय प्रतिभूती व विनिमय मंडळ (SEBI)
    SEBI प्रतिभूती बाजाराचे नियमन करते आणि गुंतवणूकदारांचे संरक्षण करते.

इयत्ता ११ वी: इतर विषयांचे MCQ

सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.