इयत्ता ११ वी भूगोल – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
भूकंपाच्या केंद्राच्या (नाभीच्या) बरोबर वर भूपृष्ठावर असलेल्या बिंदूला काय म्हणतात?
धडा १: भू-हालचाली
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. भूकंपाचे अपिकेंद्र
साचलेला ताण भूकवचात केंद्रावर मोकळा होतो; त्याच्या बरोबर वर भूपृष्ठावरील बिंदू म्हणजे अपिकेंद्र, जिथे धक्का सर्वांत तीव्र असतो.मर्केली प्रमाण भूकंपाची कोणती बाब दर्शवते?
धडा १: भू-हालचाली
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. दिसणाऱ्या परिणामांवरून तीव्रता
मर्केली प्रमाण (I ते XII) दिसणाऱ्या परिणामांवरून भूकंपाची तीव्रता दर्शवते, तर रिश्टर प्रमाण भूकंपाची महत्ता (मुक्त झालेली ऊर्जा) दर्शवते.ग्रॅनाईटसारख्या एकसंध खडकांचे बाह्य स्तर दाब कमी झाल्याने एकामागून एक सुटत जातात. याला काय म्हणतात?
धडा २: विदारण आणि विस्तृत झीज
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. अपपर्णन
ग्रॅनाईटसारख्या खडकांचे बाह्य स्तर सतत सुटत जाणे म्हणजे अपपर्णन; खंड विखंडनात खडक जोडांवरून मोठ्या तुकड्यांत फुटतो.वाळवंटातील भूछत्र खडक मुख्यतः कशामुळे तयार होतात?
धडा ३: अपक्षरणाची कारके
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. वाऱ्याबरोबरची वाळू माथ्यापेक्षा पायथ्याचे अधिक अपक्षरण करते म्हणून
वाऱ्याने वाहून नेलेली वाळू खडकाच्या पायथ्याचे माथ्यापेक्षा जास्त अपक्षरण करते, त्यामुळे खडक भूछत्रासारखा दिसतो.इजिप्तमधील कतार खळगा हे वाऱ्याने तयार झालेल्या कोणत्या भूरूपाचे उदाहरण आहे?
धडा ३: अपक्षरणाची कारके
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. अपवहन खळगा
वनस्पती कमी असलेल्या भागातून वारा सुटी वाळू वाहून नेतो व अपवहन खळगा तयार होतो; कतार खळगा याच प्रकारे तयार झाला आहे.मृदू व वजनाने हलके लाकूड असलेली उत्तरेकडील सूचिपर्णी वने आणि शिकार व लाकूडतोड हे व्यवसाय कोणत्या हवामान प्रदेशाचे वैशिष्ट्य आहे?
धडा ४: हवामान प्रदेश
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. तैगा (उप-आर्क्टिक)
तैगा किंवा उप-आर्क्टिक हवामान प्रदेशात मृदू व हलके लाकूड असलेली सूचिपर्णी वने, फरधारी प्राणी, शिकार व लाकूडतोड आढळतात.महासागर तळावरील अगाध मैदानांवर (abyssal plains) पसरलेले वाटाण्यापासून बटाट्याएवढे खडे मुख्यतः कशाचे असतात?
धडा ६: महासागर साधनसंपत्ती
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. मँगनीज
अगाध मैदानांवर लोह, निकेल, कोबाल्ट व तांबे असलेले मँगनीजचे खडे आढळतात; त्यांचे खनन सध्या होत नसले तरी भविष्यात होऊ शकते.उत्तर-दक्षिण विस्तारलेली 'नव्वद पूर्व रांग' हिंदी महासागराच्या कोणत्या भागात आहे?
धडा ७: हिंदी महासागर - तळरचना आणि सामरिक महत्त्व
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. पूर्व हिंदी महासागर (बंगालचा उपसागर)
नव्वद पूर्व रांग अंदमान-निकोबार बेटांच्या पश्चिमेकडून सुरू होऊन पूर्व हिंदी महासागरात (बंगालच्या उपसागरात) दक्षिणेकडे पसरली आहे.पृथ्वीवरील सजीवांच्या निम्म्यापेक्षा जास्त प्रजाती कोणत्या जीवसंहतीत आढळतात?
धडा ८: जीवसंहती
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. विषुववृत्तीय वर्षावन जीवसंहती
विषुववृत्तीय वर्षावनांत जैवविविधता विपुल आहे; पृथ्वीवरील निम्म्यापेक्षा जास्त प्रजाती येथे आढळतात.भविष्यातील आपत्तींमुळे होणारे नुकसान कमी करण्यासाठी भारत सरकारच्या स्तरावर कोणते प्राधिकरण स्थापन करण्यात आले?
धडा ९: आपत्ती व्यवस्थापन
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA)
NIDM सोबत भारत सरकारने नवी दिल्लीत NDMA स्थापन केले; राज्य स्तरावर SDMA काम करते.
इयत्ता ११ वी: इतर विषयांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.