बी.एससी. तृतीय वर्ष (सत्र ५ व ६) संगणकशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
खालीलपैकी कोणती अट गतिरोधाच्या (deadlock) चार आवश्यक अटींपैकी नाही?
धडा १: Operating System Concepts
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. प्रक्रियांकडून संसाधने काढून घेता येतात (preemption)
कॉफमनच्या चार अटी म्हणजे परस्पर अपवर्जन, धरून ठेवणे व वाट पाहणे, काढून घेता न येणे (no preemption) आणि वर्तुळाकार प्रतीक्षा; संसाधने काढून घेता आल्यास गतिरोध तुटतो.P1, P2, P3 या प्रक्रिया वेळ 0 ला याच क्रमाने येतात आणि त्यांचे CPU burst time 24, 3 आणि 3 ms आहेत. FCFS वेळापत्रकात (scheduling) सरासरी प्रतीक्षा वेळ (average waiting time) किती?
धडा २: CPU Scheduling
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 17 ms
प्रतीक्षा वेळ P1 = 0, P2 = 24, P3 = 27; सरासरी = (0 + 24 + 27)/3 = 51/3 = 17 ms.बेलाडीची विसंगती (Belady's anomaly) (जास्त frames दिल्यावर जास्त page faults) कोणत्या पृष्ठ प्रतिस्थापन अल्गोरिदममध्ये (page replacement algorithm) होऊ शकते?
धडा ३: Memory Management
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. FIFO
FIFO हा stack algorithm नाही, त्यामुळे frames वाढवल्यास page faults वाढू शकतात; LRU आणि Optimal मध्ये बेलाडीची विसंगती कधीच होत नाही.OSI मॉडेलमध्ये तार्किक (IP) पत्त्यांचा वापर करून नेटवर्कदरम्यान पॅकेट्सचे मार्गनिर्धारण (routing) कोणता स्तर करतो?
धडा ६: Computer Networks and the OSI Model
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. नेटवर्क स्तर (network layer)
नेटवर्क स्तर (स्तर 3) तार्किक पत्ते व मार्गनिर्धारण हाताळतो; डेटा लिंक स्तर एका दुव्यात MAC पत्ते वापरतो आणि ट्रान्सपोर्ट स्तर टोक-ते-टोक वितरण देतो.10110 आणि 11011 या संकेत शब्दांमधील (code words) हॅमिंग अंतर (Hamming distance) किती?
धडा ७: Error Detection and Correction
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 3
बिट-बिट तुलना: 1-1, 0-1, 1-0, 1-1, 0-1 → स्थान 2, 3 आणि 5 वेगळे आहेत, म्हणून अंतर 3.IPv4 च्या /26 सबनेटमध्ये (subnet) किती वापरण्यायोग्य होस्ट पत्ते (usable host addresses) उपलब्ध असतात?
धडा ९: IP Addressing and Subnetting
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. 62
/26 मध्ये 32 − 26 = 6 होस्ट बिट्स उरतात: 2⁶ = 64 पत्ते, त्यातून नेटवर्क व ब्रॉडकास्ट पत्ते वजा केल्यावर 62 वापरण्यायोग्य होस्ट.बॅरी बोहेम यांनी मांडलेल्या कोणत्या सॉफ्टवेअर प्रक्रिया मॉडेलमध्ये प्रत्येक चक्रात स्पष्ट जोखीम विश्लेषण (risk analysis) असते?
धडा १०: Software Engineering and SDLC
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. सर्पिल मॉडेल (spiral model)
सर्पिल मॉडेलमध्ये नियोजन, जोखीम विश्लेषण, अभियांत्रिकी आणि मूल्यमापन फेऱ्यांमध्ये पुन्हा पुन्हा होतात; धबधबा मॉडेल पूर्णपणे क्रमिक असून त्यात जोखीम टप्पा नसतो.Python 3 मधील print(7 // 2) हे विधान काय दाखवते?
धडा १४: Python Programming Basics
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. 3
// म्हणजे floor (पूर्णांक) भागाकार: 7 ÷ 2 = 3.5, खालच्या पूर्णांकाला 3; 7 / 2 ने 3.5 आणि 7 % 2 ने 1 मिळते.निर्धारक परिमित स्वयंचलात (deterministic finite automaton, DFA) प्रत्येक अवस्था (state) आणि प्रत्येक आदान चिन्हासाठी (input symbol) संभाव्य पुढील अवस्थांची संख्या किती असते?
धडा १७: Finite Automata and Regular Expressions
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. नेमकी एक
DFA चे संक्रमण फल δ: Q × Σ → Q नेमकी एक पुढील अवस्था देते; NFA मध्ये शून्य, एक किंवा अनेक असू शकतात.स्रोत प्रोग्राम वाचून अक्षरांचे टोकन्समध्ये (tokens) गट करणारा संकलकाचा (compiler) पहिला टप्पा कोणता?
धडा १८: Phases of a Compiler
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. शाब्दिक विश्लेषण (lexical analysis)
शाब्दिक विश्लेषक (scanner) अक्षरांच्या प्रवाहाचे टोकन्समध्ये रूपांतर करतो; त्यानंतर पार्सर (वाक्यरचना विश्लेषण) त्यांची व्याकरणिक रचना तपासतो.
बी.एससी. तृतीय वर्ष (सत्र ५ व ६): इतर विषयांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.