बी.एससी. तृतीय वर्ष (सत्र ५ व ६) वनस्पतिशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
एकसंकर कसोटी संकरात (monohybrid test cross) विषमयुग्मकी उंच वनस्पती (Tt) बुटक्या वनस्पतीशी (tt) संकरित केली. संततीतील दृश्यरूप गुणोत्तर किती?
धडा १: Mendelian Genetics
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 1 उंच : 1 बुटकी
Tt पासून T आणि t युग्मके समान संख्येत मिळतात तर tt पासून फक्त t, म्हणून संतती ½ Tt (उंच) आणि ½ tt (बुटकी) असते.दोन जनुक जोड्यांनी नियंत्रित गव्हाच्या दाण्यांच्या रंगावरील निल्सन-एहले (Nilsson-Ehle) यांच्या अभ्यासात F2 दृश्यरूप गुणोत्तर किती आहे?
धडा २: Polygenic and Extranuclear Inheritance
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 1 : 4 : 6 : 4 : 1
प्रत्येक प्रभावी विकल्प (dominant allele) लाल रंगात समान भर घालतो, म्हणून F2 पाच वर्गांत (4, 3, 2, 1, 0 प्रभावी विकल्प) 1 : 4 : 6 : 4 : 1 या प्रमाणात विभागली जाते.कोल्चिसीन (colchicine) वनस्पतींमध्ये बहुगुणिता (polyploidy) कशी निर्माण करते?
धडा ६: Plant Breeding
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. ते तर्कुतंतू (spindle fibres) तयार होऊ देत नाही, त्यामुळे गुणसूत्रे वेगळी होत नाहीत
कोल्चिसीन तर्कु निर्मिती रोखते; दुप्पट झालेली गुणसूत्रे एकाच केंद्रकात राहतात आणि गुणसूत्र संख्या दुप्पट होते.वनस्पती ऊती संवर्धनात (plant tissue culture) सर्वाधिक वापरले जाणारे MS माध्यम (MS medium) कोणी विकसित केले?
धडा ७: Plant Tissue Culture and Biotechnology
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. मुराशिगे आणि स्कूग (Murashige and Skoog)
तोशियो मुराशिगे आणि फोल्के स्कूग यांनी 1962 मध्ये MS माध्यम प्रसिद्ध केले; हॅबरलँट यांनी पूर्णक्षमता (totipotency) मांडली आणि कोहेन व बॉयर यांनी पहिला पुनर्संयोजित DNA बनवला.3, 8, 5, 12, 10 या सामग्रीचा मध्यगा (median) किती?
धडा ९: Biostatistics
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 8
चढत्या क्रमाने: 3, 5, 8, 10, 12; मधले (3 रे) मूल्य 8 आहे. (7.6 हा मध्य (mean) आहे.)'परिसंस्था' (ecosystem) ही संज्ञा कोणी प्रथम वापरली?
धडा १२: Ecosystem
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. ए. जी. टान्सले (A. G. Tansley)
सर ए. जी. टान्सले यांनी 1935 मध्ये 'ecosystem' ही संज्ञा मांडली; हेकेल यांनी 'ecology' ही संज्ञा आणि लिंडेमन यांनी ऊर्जा हस्तांतरणाचा 10% नियम दिला.एका वनस्पती सर्वेक्षणात अभ्यासलेल्या 20 चौकटींपैकी (quadrats) 6 चौकटींमध्ये एक जाती आढळली. तिची वारंवारता (frequency) किती?
धडा १३: Plant Communities and Vegetation Analysis
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 30%
वारंवारता % = (जाती आढळलेल्या चौकटी ÷ अभ्यासलेल्या एकूण चौकटी) × 100 = 6/20 × 100 = 30%.श्वसनमुळे (pneumatophores, ऋण गुरुत्वानुवर्ती श्वसन करणारी मुळे) हे कोणत्या वनस्पतींचे वैशिष्ट्यपूर्ण अनुकूलन आहे?
धडा १४: Ecological Adaptations: Hydrophytes, Xerophytes and Halophytes
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. खारफुटीसारख्या लवणोद्भिद (halophytes)
खारफुटीची माती पाणथळ व ऑक्सिजनविरहित असते, म्हणून मुळे चिखलातून वर वाढून वातरंध्रांद्वारे (lenticels) हवा घेतात.बटाट्याचा उशिरा येणारा करपा (late blight of potato) कशामुळे होतो?
धडा १६: Plant Diseases
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. Phytophthora infestans
Phytophthora infestans मुळे 1840 च्या दशकात आयर्लंडमध्ये दुष्काळ पडला; Puccinia graminis गव्हाचा तांबेरा आणि Xanthomonas oryzae भाताचा जीवाणूजन्य करपा घडवतात.'जैवविविधता हॉटस्पॉट' (biodiversity hotspots) ही संकल्पना कोणी मांडली?
धडा १९: Biodiversity and Conservation
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. नॉर्मन मायर्स (Norman Myers)
नॉर्मन मायर्स यांनी 1988 मध्ये स्थानिक (endemic) जातींनी अतिशय समृद्ध आणि मोठ्या धोक्यात असलेले प्रदेश म्हणून हॉटस्पॉट मांडले; रोझेन यांनी 'biodiversity' हा शब्द तयार केला.
बी.एससी. तृतीय वर्ष (सत्र ५ व ६): इतर विषयांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.