इयत्ता १२ वी राज्यशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
'इतिहासाचा अंत' हा सिद्धांत कोणत्या अमेरिकन राजकीय भाष्यकाराने मांडला?
धडा १: १९९१ नंतरचे जग
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. फ्रान्सिस फुकुयामा
फ्रान्सिस फुकुयामा यांच्या मते सोव्हिएट रशियात साम्यवादाचा पाडाव झाल्यानंतर जगभरात उदारमतवादी लोकशाही व्यवस्था निर्माण होतील.जोसेफ नाय यांच्या मांडणीनुसार धमकी व प्रलोभने दाखवून दुसऱ्यांना त्यांच्या इच्छेविरुद्ध वागण्यास भाग पाडण्याची क्षमता म्हणजे:
धडा १: १९९१ नंतरचे जग
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. हार्ड पॉवर
हार्ड पॉवर म्हणजे धमकी व प्रलोभनांद्वारे सक्ती; सॉफ्ट पॉवर आकर्षणाद्वारे उद्दिष्टे साध्य करते.१९९५ मध्ये गॅट (GATT) च्या जागी कोणत्या संस्थेची स्थापना करण्यात आली?
धडा २: १९९१ नंतरच्या महत्त्वाच्या संकल्पना आणि समस्या : जागतिकीकरण
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. जागतिक व्यापार संघटना (WTO)
गॅट ही संघटना नसून राष्ट्रांमधील व्यापार करार होता; १९९५ मध्ये त्याच्या जागी जागतिक व्यापार संघटना (WTO) स्थापन झाली.संयुक्त राष्ट्रांनी २०१५ मध्ये मान्य केलेल्या '२०३० शाश्वत विकासाचा जाहीरनामा'मध्ये किती उद्दिष्टे निश्चित करण्यात आली?
धडा ३: १९९१ नंतरच्या महत्त्वाच्या संकल्पना आणि समस्या : मानवतावादी प्रश्न
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. १७
२०१५ मध्ये मान्य झालेल्या २०३० शाश्वत विकासाच्या जाहीरनाम्यात विकसित व विकसनशील राष्ट्रांनी मिळून साध्य करायची १७ उद्दिष्टे आहेत.भारतात नक्षलवादी चळवळीला कोणत्या दशकात सुरुवात झाली?
धडा ४: समकालीन भारत : शांतता, स्थैर्य आणि राष्ट्रीय एकात्मतेसमोरील आव्हाने
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. १९६० चे दशक
नक्षलवादी चळवळ १९६० च्या दशकात सुरू झाली, १९७० च्या सुरुवातीला कमी झाली व १९८० च्या दशकात पुन्हा हिंसक स्वरूपात पुढे आली.ऑगस्ट २०१९ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरचे दोन केंद्रशासित प्रदेश करताना कोणत्या प्रदेशाला विधिमंडळ दिले गेले नाही?
धडा ४: समकालीन भारत : शांतता, स्थैर्य आणि राष्ट्रीय एकात्मतेसमोरील आव्हाने
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. लडाख
राज्याचे विभाजन जम्मू आणि काश्मीर (विधिमंडळासह) व लडाख (विधिमंडळाशिवाय) या दोन केंद्रशासित प्रदेशांत झाले.भारतात शासकीय कामकाजाविषयी माहिती मिळवण्याचा हक्क देणारा माहितीचा अधिकार कायदा कोणत्या वर्षापासून लागू आहे?
धडा ५: समकालीन भारत : सुशासन
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. २००५
२००५ पासून भारतात माहितीचा अधिकार कायदा लागू आहे; त्यामुळे पारदर्शकता हे सुशासनाचे मूल्य बळकट झाले.भारत सरकारने २०१९ मध्ये पहिले लोकपाल म्हणून कोणाची नियुक्ती केली?
धडा ५: समकालीन भारत : सुशासन
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. पिनाकी चंद्र घोष
भारत सरकारने २०१९ मध्ये पिनाकी चंद्र घोष यांची पहिले लोकपाल म्हणून नियुक्ती केली.आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षेचे संवर्धन करण्याचे मार्गदर्शक तत्त्व संविधानाच्या भाग IV मधील कोणत्या कलमात आहे?
धडा ६: भारत आणि जग
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. कलम ५१
संविधानाच्या भाग IV कलम ५१ नुसार भारताचे शासन आंतरराष्ट्रीय शांतता व सुरक्षेच्या संवर्धनासाठी प्रयत्न करील.अलिप्ततावादी राष्ट्रांची पहिली शिखर परिषद १९६१ मध्ये कोठे भरली?
धडा ६: भारत आणि जग
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. बेलग्रेड
अलिप्ततावादी राष्ट्रांची पहिली शिखर परिषद १९६१ मध्ये बेलग्रेड येथे झाली.
इयत्ता १२ वी: इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.