इयत्ता १२ वी भौतिकशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २७ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
256 Hz आणि 260 Hz वारंवारितेचे दोन स्वरकाटे एकाच वेळी वाजवले. दर सेकंदाला किती विस्पंद (beats) ऐकू येतील?
धडा ६: Superposition of Waves
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. 4
विस्पंद वारंवारिता = दोन वारंवारितांमधील फरक = 260 − 256 = 4 विस्पंद प्रति सेकंद.एका टोकाला बंद असलेल्या नळीतील हवेच्या स्तंभाच्या कंपनांमध्ये कोणत्या संनादी (harmonics) असतात?
धडा ६: Superposition of Waves
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. फक्त विषम संनादी
बंद टोकाला नेहमी निस्पंद (node) व उघड्या टोकाला प्रस्पंद (antinode) असतो, म्हणून मूलभूत वारंवारितेच्या फक्त विषम पटीच येतात.किरचॉफचा पहिला नियम (संधीवरील विद्युतधारेचा नियम) कोणत्या राशीच्या अक्षय्यतेशी (conservation) सुसंगत आहे?
धडा ९: Current Electricity
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. विद्युतप्रभार
संधीवर प्रभार साठून राहू शकत नाही, म्हणून संधीत येणारी धारा बाहेर जाणाऱ्या धारेइतकीच असते.दोन लांब, सरळ, समांतर तारांमधून एकाच दिशेने विद्युतधारा वाहत आहे. तारांमधील बल कसे असेल?
धडा १०: Magnetic Fields due to Electric Current
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. आकर्षी
समांतर (एकाच दिशेतील) धारा एकमेकींना आकर्षित करतात आणि विरुद्ध दिशेतील धारा प्रतिकर्षित करतात.q प्रभार असलेला कण एकसमान चुंबकीय क्षेत्र B ला लंब प्रतलात R त्रिज्येच्या वर्तुळात फिरतो. त्याचा रेषीय संवेग (linear momentum) किती?
धडा १०: Magnetic Fields due to Electric Current
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. qBR
चुंबकीय बल केंद्रगामी बल पुरवते: qvB = mv²/R, म्हणून p = mv = qBR (सायक्लोट्रॉन सूत्र).क्युरीच्या नियमानुसार अनुचुंबकीय (paramagnetic) पदार्थाची चुंबकीय ग्रहणशीलता (susceptibility):
धडा ११: Magnetic Materials
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. निरपेक्ष तापमानाच्या व्यस्त प्रमाणात असते
क्युरी नियम: चुंबकन M ∝ B/T, म्हणून χ = C/T; तापमान वाढले की ग्रहणशीलता कमी होते.प्रवर्तित विद्युतधारेची (induced current) दिशा सांगणारा लेन्झचा नियम कोणत्या अक्षय्यतेच्या नियमाचा परिणाम आहे?
धडा १२: Electromagnetic Induction
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. ऊर्जा
प्रवर्तित धारा तिला कारणीभूत बदलाला विरोध करते, म्हणून ती निर्माण करण्यासाठी कार्य करावे लागते; नाहीतर शून्यातून ऊर्जा निर्माण झाली असती.प्रत्यावर्ती धारेचे (AC) विभवांतर बदलण्यासाठी वापरले जाणारे रोहित्र (transformer) कोणत्या तत्त्वावर कार्य करते?
धडा १२: Electromagnetic Induction
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. अन्योन्य प्रवर्तन (mutual induction)
प्राथमिक कुंतलातील बदलती धारा द्वितीयक कुंतलाशी संलग्न फ्लक्स बदलते आणि त्यात emf प्रवर्तित होतो — हेच अन्योन्य प्रवर्तन.फक्त प्रवर्तक (pure inductor) असलेल्या AC परिपथात प्रत्यावर्ती धारा:
धडा १३: AC Circuits
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. emf च्या π/2 ने मागे असते
शुद्ध प्रवर्तकासाठी i = i₀ sin(ωt − π/2): धारा emf पेक्षा π/2 (90°) कलांतराने मागे असते.एका एकसर LCR परिपथात L = 0.1 H आणि C = 10 μF आहे. त्याची अनुनादी वारंवारिता (resonant frequency) सुमारे किती?
धडा १३: AC Circuits
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. 159 Hz
fr = 1/(2π√LC) = 1/(2π√(0.1 × 10⁻⁵)) = 1/(2π × 10⁻³) ≈ 159 Hz.
इयत्ता १२ वी: इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.