इयत्ता १२ वी भौतिकशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
समतल (उतार नसलेल्या) रस्त्यावर एक मोटार 20 m त्रिज्येचे वळण घेते. टायर व रस्ता यांमधील स्थितिक घर्षण गुणांक (coefficient of static friction) 0.5 आहे. न घसरता वळण घेण्यासाठी मोटारीचा कमाल वेग किती? (g = 10 m/s²)
धडा १: Rotational Dynamics
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 10 m/s
समतल रस्त्यावर फक्त घर्षणच अभिकेंद्री बल देते: v(max) = √(μrg) = √(0.5 × 20 × 10) = √100 = 10 m/s.पाऱ्यात बुडवलेल्या काचेच्या केशनलिकेत (capillary) पाऱ्याची पातळी बाहेरच्या पातळीपेक्षा खाली राहते. याचे कारण पारा व काच यांमधील स्पर्शकोन (angle of contact) हा:
धडा २: Mechanical Properties of Fluids
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. विशालकोन (obtuse) असतो
पारा काचेला ओले करत नाही; त्याचा काचेशी स्पर्शकोन विशालकोन असतो, म्हणून मेनिस्कस बहिर्गोल होतो आणि केशनलिकेत पारा खाली जातो.एका आदर्श कृष्णिकेचे (perfect blackbody) निरपेक्ष तापमान दुप्पट केले. तिच्याकडून एकक क्षेत्रफळातून एकक कालावधीत उत्सर्जित होणारी ऊर्जा किती पट होईल?
धडा ३: Kinetic Theory of Gases and Radiation
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. 16 पट
स्टेफन-बोल्ट्झमन नियमानुसार (Stefan-Boltzmann law) उत्सर्जित ऊर्जा ∝ T⁴, म्हणून T दुप्पट केल्यास ऊर्जा 2⁴ = 16 पट होते.एक कार्नो एंजिन (Carnot engine) 500 K तापमानाचा स्रोत (source) आणि 300 K तापमानाची गर्ता (sink) यांच्या दरम्यान कार्य करते. त्याची कार्यक्षमता (efficiency) किती?
धडा ४: Thermodynamics
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. 40%
η = 1 − Tc/TH = 1 − 300/500 = 1 − 0.6 = 0.4, म्हणजे 40%.एक कण साधी आवर्त गती (SHM) करत आहे. बल स्थिरांक (force constant) तोच ठेवून त्याचा आयाम (amplitude) दुप्पट केला, तर त्याची एकूण ऊर्जा:
धडा ५: Oscillations
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. 4 पट होते
SHM मधील एकूण ऊर्जा E = ½ k A², म्हणजे ती A² च्या समप्रमाणात असते; A दुप्पट केल्यास E चार पट होते.यंगच्या द्वि-फट प्रयोगात (Young's double slit experiment) 600 nm तरंगलांबीचा प्रकाश वापरला आहे, दोन फटींमधील अंतर 1 mm आहे आणि पडदा 1 m अंतरावर आहे. पट्टांची रुंदी (fringe width) किती?
धडा ७: Wave Optics
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 0.6 mm
पट्टांची रुंदी = λD/d = (600 × 10⁻⁹ m × 1 m) / (1 × 10⁻³ m) = 6 × 10⁻⁴ m = 0.6 mm.प्रत्येकी 6 μF चे तीन धारित्र (capacitors) एकसरीत (series) जोडले आहेत. त्यांची समतुल्य धारकता (equivalent capacitance) किती?
धडा ८: Electrostatics
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 2 μF
एकसरीत जोडणीसाठी 1/Cs = 1/6 + 1/6 + 1/6 = 3/6 = 1/2, म्हणून Cs = 2 μF.गतिमान इलेक्ट्रॉनचा संवेग (momentum) दुप्पट केला, तर त्याची डी ब्रॉग्ली तरंगलांबी (de Broglie wavelength):
धडा १४: Dual Nature of Radiation and Matter
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. निम्मी होते
डी ब्रॉग्ली तरंगलांबी λ = h/p, म्हणजे ती संवेगाच्या व्यस्त प्रमाणात असते; p दुप्पट केल्यास λ निम्मी होते.बोरच्या प्रारूपानुसार (Bohr's model) हायड्रोजन अणूच्या तिसऱ्या कक्षेची त्रिज्या पहिल्या कक्षेच्या त्रिज्येच्या किती पट असते?
धडा १५: Structure of Atoms and Nuclei
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 9
बोरच्या प्रारूपात rₙ ∝ n², म्हणून r₃/r₁ = 3²/1² = 9.दोन इनपुट असलेल्या NAND गेटचे (NAND gate) आउटपुट फक्त केव्हा 0 (LOW) असते?
धडा १६: Semiconductor Devices
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. दोन्ही इनपुट 1 असताना
NAND गेट म्हणजे AND गेटनंतर NOT गेट: AND चे आउटपुट दोन्ही इनपुट 1 असतानाच 1 असते, म्हणून NAND चे आउटपुट फक्त तेव्हाच 0 असते.
इयत्ता १२ वी: इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.