इयत्ता १२ वी पुस्तपालन व लेखाकर्म – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)

📅 २६ ऑक्टोबर २०२६ · १० प्रश्न · बालभारती पाठ्यपुस्तकातून

हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →

टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.

1. भागीदारी करारात भांडवलावरील व्याजाचा (interest on capital) काहीही उल्लेख नाही. भारतीय भागीदारी कायदा 1932 नुसार काय होईल?

   धडा १: भागीदारीची ओळख व भागीदारीची अंतिम खाती

   • अ6% वार्षिक दराने व्याज दिले जाते
   • बभांडवलावर व्याज दिले जात नाही
   • क12% वार्षिक दराने व्याज दिले जाते
   • डबँकेच्या दराने व्याज दिले जाते
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. भांडवलावर व्याज दिले जात नाही
   करारात उल्लेख नसल्यास भांडवलावर व्याज दिले जात नाही (6% वार्षिक व्याजाचा नियम भागीदाराच्या कर्जासाठी आहे, भांडवलासाठी नाही).

2. पाठ्यपुस्तकानुसार 'नफा न कमविणाऱ्या संस्थेचे' प्राप्ती-शोधन खाते (Receipts and Payments Account) हे कोणते खाते आहे?

   धडा २: नफा न कमविणाऱ्या संस्थांची खाती

   • अवास्तविक खाते (Real Account)
   • बनामधारी खाते (Nominal Account)
   • कव्यक्तिगत खाते (Personal Account)
   • डभांडवल निधी (Capital Fund)
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. वास्तविक खाते (Real Account)
   हे रोख व बँक व्यवहारांचा सारांश असल्यामुळे वास्तविक खाते आहे; उत्पन्न-खर्च खाते हे नामधारी खाते आहे.

3. अ आणि ब हे 3:2 या प्रमाणात नफा वाटून घेतात. क ला 1/5 हिश्यासाठी प्रवेश दिला आणि उरलेला नफा अ व ब जुन्या प्रमाणातच वाटून घेतात. अ, ब, क यांचे नवीन प्रमाण किती?

   धडा ३: भागीदारीची पुनर्रचना – भागीदाराचा प्रवेश

   • अ3:2:1
   • ब9:6:5
   • क12:8:5
   • ड6:4:5
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. 12:8:5
   उरलेला हिस्सा = 4/5. अ = 3/5 × 4/5 = 12/25, ब = 2/5 × 4/5 = 8/25, क = 1/5 = 5/25, म्हणून 12:8:5.

4. प, फ आणि ब हे 5:3:2 या प्रमाणात नफा वाटून घेतात. फ निवृत्त झाला आणि प व ब पुढे 3:2 प्रमाणात नफा वाटून घेणार आहेत. प व ब यांचे लाभाचे प्रमाण (gain ratio) किती?

   धडा ४: भागीदारीची पुनर्रचना – भागीदाराची निवृत्ती

   • अ5:2
   • ब3:2
   • क2:1
   • ड1:2
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. 1:2
   लाभ = नवीन − जुने: प = 3/5 − 5/10 = 1/10, ब = 2/5 − 2/10 = 2/10, म्हणून लाभाचे प्रमाण 1:2.

5. भागीदाराच्या मृत्यूनंतर त्याला द्यावयाची अंतिम रक्कम कोणत्या खात्यात स्थानांतरित केली जाते?

   धडा ५: भागीदारीची पुनर्रचना – भागीदाराचा मृत्यू

   • अत्याच्या कायदेशीर वारसाच्या (प्रतिनिधीच्या) कर्ज खात्यात
   • बपुनर्मूल्यांकन खात्यात
   • करोखीकरण खात्यात
   • डख्याती खात्यात
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. त्याच्या कायदेशीर वारसाच्या (प्रतिनिधीच्या) कर्ज खात्यात
   मृत भागीदाराची देय रक्कम कायदेशीर वारसाच्या/प्रतिनिधीच्या कर्ज खात्यात नेली जाते आणि कायदेशीर कार्यवाही पूर्ण झाल्यावर दिली जाते.

6. भागीदारी संस्थेच्या विसर्जनाच्या वेळी रोखीकरण खात्याची (Realisation Account) नावे बाजू जास्त (नावे शिल्लक) येते. याचा अर्थ काय?

   धडा ६: भागीदारीचे विसर्जन (प्रविलयन किंवा समाप्ती)

   • अरोखीकरणावर नफा
   • बरोखीकरणावर तोटा
   • कधनकोंना अजून देय असलेली रक्कम
   • डभागीदारांचे एकूण भांडवल
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. रोखीकरणावर तोटा
   पुस्तकानुसार रोखीकरण खात्याची नावे बाजू जास्त असेल तर तोटा आणि जमा बाजू जास्त असेल तर नफा; तो भागीदारांच्या नफा प्रमाणात वाटला जातो.

7. 5 मार्च 2020 रोजीचे एक विपत्र (bill) दिनांकापासून 3 महिन्यांनी देय आहे. सुट्टी नाही असे मानल्यास त्याचा कायदेशीर देयदिनांक (legal due date) कोणता?

   धडा ७: विनिमय विपत्र किंवा हुंडी

   • अ5 जून 2020
   • ब8 मे 2020
   • क3 जून 2020
   • ड8 जून 2020
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. 8 जून 2020
   नाममात्र देयदिनांक = 5 जून 2020 (3 महिन्यांनंतर); सवलतीचे 3 दिवस मिळवल्यावर 8 जून 2020.

8. कंपनीला मिळालेली अग्रीम याचना (Calls in advance) ताळेबंदात कशी दाखवली जाते?

   धडा ८: प्रमंडळ खाती – भागांचे लेखांकन

   • अभरणा झालेल्या भाग भांडवलातून वजा करून
   • बकंपनीची देयता म्हणून
   • कसंपत्ती बाजूवर
   • डनफा-तोटा खात्यात खर्च म्हणून
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. कंपनीची देयता म्हणून
   पुढील याचनेत समायोजन होईपर्यंत अग्रीम याचना ही देयता असते; भाग भांडवलातून वजा केली जाते ती थकीत (अप्राप्त) याचना.

9. एका व्यवसायाची चल संपत्ती ₹3,00,000 आणि चल देयता ₹1,20,000 आहे. त्याचा चल अनुपात (Current Ratio) किती?

   धडा ९: वित्तीय विवरणांचे विश्लेषण

   • अ2:1
   • ब0.4:1
   • क1.8:1
   • ड2.5:1
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. 2.5:1
   चल अनुपात = चल संपत्ती ÷ चल देयता = 3,00,000 ÷ 1,20,000 = 2.5, म्हणजे 2.5:1 (आदर्श प्रमाण 2:1).

10. पाठ्यपुस्तकानुसार संगणकीय लेखांकन प्रणाली हार्डवेअर, आज्ञावली (software) आणि कोणत्या घटकाने बनते?

    धडा १०: लेखांकनात संगणकाचा उपयोग

    • अखातेवही
    • बरोजकीर्द
    • कव्यवसायातील कर्मचारी
    • डरोख पुस्तक
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: क. व्यवसायातील कर्मचारी
    पुस्तकात तीन घटक दिले आहेत: हार्डवेअर, आज्ञावली आणि व्यवसायातील कर्मचारी, कारण प्रणाली माणसेच चालवतात.

इयत्ता १२ वी: इतर विषयांचे MCQ

मागील दिवसांचे MCQ

• २७ ऑक्टोबर २०२६

सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.