इयत्ता १० वी इतिहास व राज्यशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २७ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीस इतिहासलेखनाला नवी दिशा देणारी 'अ‍ॅनल्स प्रणाली' कोणत्या देशात उदयाला आली?
धडा १: इतिहासलेखन : पाश्चात्त्य परंपरा
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. फ्रान्स
अ‍ॅनल्स प्रणाली विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीस फ्रान्समध्ये उदयाला आली; तिने इतिहासलेखनाला नवी दिशा दिली.आधुनिक इतिहासलेखनाच्या संकल्पनेच्या जवळ जाणारा, काश्मीरच्या इतिहासावरील १२व्या शतकातील 'राजतरंगिणी' हा ग्रंथ कोणी लिहिला?
धडा २: इतिहासलेखन : भारतीय परंपरा
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. कल्हण
कल्हणाने शिलालेख, नाणी अशा साधनांची चिकित्सा करून १२व्या शतकात 'राजतरंगिणी' लिहिली.भारताचे राष्ट्रीय बोधचिन्ह कोठे सापडलेल्या अशोकस्तंभाच्या सिंहशीर्षावर आधारलेले आहे?
धडा ४: भारतीय कलांचा इतिहास
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. सारनाथ
सारनाथ येथील अशोकस्तंभाच्या शीर्षावरील चार सिंहांच्या शिल्पावर आधारलेले चित्र हे भारताचे राष्ट्रीय बोधचिन्ह आहे.ठाणे जिल्ह्यातील जिव्या सोम्या मशे यांनी कोणती लोकचित्रशैली लोकप्रिय करण्यात मोठी भूमिका बजावली?
धडा ४: भारतीय कलांचा इतिहास
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. वारली चित्रकला
ठाणे जिल्ह्यातील जिव्या सोम्या मशे यांच्यामुळे वारली चित्रकला लोकप्रिय झाली.मराठी रंगभूमीचे जनक म्हणून ओळखले जाणारे विष्णुदास भावे यांनी रंगभूमीवर आणलेले पहिले नाटक कोणते?
धडा ६: मनोरंजनाची माध्यमे आणि इतिहास
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. सीतास्वयंवर
'सीतास्वयंवर' हे विष्णुदास भावे यांनी रंगभूमीवर आणलेले पहिले नाटक; 'पुंडलिक' व 'राजा हरिश्चंद्र' हे चित्रपट होते.भारतात सर्व प्रक्रिया पूर्ण केलेला पहिला चित्रपट 'राजा हरिश्चंद्र' (१९१३) कोणी दिग्दर्शित केला?
धडा ६: मनोरंजनाची माध्यमे आणि इतिहास
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. दादासाहेब फाळके
१९१३ मध्ये दादासाहेब फाळके यांनी 'राजा हरिश्चंद्र' दिग्दर्शित केला; तोरणे यांचा 'पुंडलिक' १९१२ मध्ये दाखवला गेला.एकोणिसाव्या शतकात सुमारे ६०० लोकांची लीस्टर ते लाफबरो अशी रेल्वे सहल कोणी आयोजित केली?
धडा ८: पर्यटन आणि इतिहास
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. थॉमस कुक
थॉमस कुकने लीस्टर ते लाफबरो अशी रेल्वे सहल आयोजित केली आणि पुढे पर्यटन संस्था सुरू केली.भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त व अन्य निवडणूक आयुक्त यांची नेमणूक कोण करतात?
धडा ११: राज्यशास्त्र २ : निवडणूक प्रक्रिया
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. राष्ट्रपती
निवडणूक आयुक्तांची नेमणूक राष्ट्रपती करतात; मुख्य निवडणूक आयुक्तांना पदावरून सहजासहजी दूर करता येत नाही.१९२० मध्ये स्थापन झालेला शिरोमणी अकाली दल हा कोणत्या राज्यातील महत्त्वाचा प्रादेशिक पक्ष आहे?
धडा १२: राज्यशास्त्र ३ : राजकीय पक्ष
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. पंजाब
शिरोमणी अकाली दल हा १९२० मध्ये स्थापन झालेला पंजाबमधील महत्त्वाचा प्रादेशिक पक्ष आहे.पाठ्यपुस्तकानुसार नक्षलवादाची सुरुवात कोणावरील अन्याय दूर करण्यासाठी चळवळ म्हणून झाली?
धडा १४: राज्यशास्त्र ५ : भारतीय लोकशाहीसमोरील आव्हाने
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. भूमिहीन शेतकरी व आदिवासी
नक्षलवाद (डावे उग्रवादी) ही चळवळ भूमिहीन शेतकरी व आदिवासी यांच्यावरील अन्याय दूर करण्यासाठी सुरू झाली.
इयत्ता १० वी: इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.