बी.एससी. तृतीय वर्ष (सत्र ५ व ६) प्राणीशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
'उपार्जित गुणधर्मांचा वारसा' (inheritance of acquired characters – अवयवांचा वापर व न-वापर) हा सिद्धांत कोणी मांडला?
धडा २: Evolution
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. जीन-बॅप्टिस्ट लामार्क
लामार्क यांच्या सिद्धांतानुसार (फिलॉसॉफी झूलॉजिक, 1809) वापर व न-वापरामुळे मिळवलेले गुणधर्म संततीकडे जातात; वाइसमन यांनी नंतर याला विरोध केला.आर्किओप्टेरिक्स (Archaeopteryx) हा जीवाश्म पक्षी कोणत्या दोन गटांमधील जोडणारा दुवा (connecting link) मानला जातो?
धडा ४: Fossils and the Geological Time Scale
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. सरपटणारे प्राणी आणि पक्षी
आर्किओप्टेरिक्सला पक्ष्यांसारखी पिसे व पंख होते, पण सरपटणाऱ्या प्राण्यांसारखे दात, नखे असलेली बोटे आणि लांब हाडांची शेपटीही होती.अंडजनन प्रक्रियेत (oogenesis) एका प्राथमिक अंडपेशीपासून (primary oocyte) शेवटी किती कार्यक्षम अंडी (ova) तयार होतात?
धडा ५: Gametogenesis and Fertilization
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. 1
एका प्राथमिक अंडपेशीच्या अर्धसूत्री विभाजनातून एकच मोठे अंडे तयार होते; बाकीचे लहान ध्रुवीय कण (polar bodies) नष्ट होतात (याउलट एका प्राथमिक शुक्रपेशीपासून 4 शुक्राणू तयार होतात).तीन प्राथमिक जनन स्तर (germ layers – बाह्यस्तर, मध्यस्तर व अंतःस्तर) कोणत्या प्रक्रियेदरम्यान तयार होतात?
धडा ६: Early Embryonic Development
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. आद्यांत्रभवन (gastrulation)
आद्यांत्रभवनात कोरकाच्या (blastula) पेशींची पुनर्रचना होऊन तीन जनन स्तर तयार होतात; नंतर या स्तरांपासून इंद्रिये बनतात.डोळ्याच्या दृष्टिपटलातील (retina) दंडपेशींमध्ये (rod cells) मंद प्रकाशात दिसण्यास मदत करणारे कोणते दृष्टी-रंगद्रव्य (visual pigment) असते?
धडा १०: Sense Organs: Eye and Ear
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. ऱ्होडॉप्सिन (rhodopsin)
दंडपेशींमध्ये ऱ्होडॉप्सिन (visual purple) असते, जे मंद प्रकाशाला अतिशय संवेदनशील असते; शंकुपेशींमध्ये (cones) तेजस्वी प्रकाशातील रंगदृष्टीसाठी आयोडॉप्सिन असते.प्रत्येक परिसंस्थेत (ecosystem) कोणता परिस्थितिकीय पिरॅमिड (ecological pyramid) नेहमीच सरळ (upright) असतो?
धडा ११: Ecology and Ecosystem
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. ऊर्जेचा पिरॅमिड
प्रत्येक पोषण पातळीवर (trophic level) ऊर्जा कमी होते (सुमारे 10% पुढे जाते), म्हणून ऊर्जेचा पिरॅमिड कधीच उलटा होत नाही; संख्येचा व जैववस्तुमानाचा पिरॅमिड उलटा असू शकतो.DNA प्रतिकृतीच्या वेळी मागे राहणाऱ्या धाग्यावरील (lagging strand) ओकाझाकी तुकडे (Okazaki fragments) कोणते विकर (enzyme) जोडते?
धडा १२: DNA Replication
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. DNA लायगेज (DNA ligase)
DNA लायगेज फॉस्फोडायएस्टर बंध तयार करून ओकाझाकी तुकड्यांमधील फट जोडते; हेलिकेज धागे उलगडते आणि प्रायमेज RNA प्रायमर बनवते.प्रौढ शरीरपेशीपासून क्लोन केलेला पहिला सस्तन प्राणी 'डॉली' (Dolly) कोणत्या तंत्राने तयार करण्यात आला?
धडा १५: Animal Biotechnology
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. कायिक पेशी केंद्रक स्थानांतरण (somatic cell nuclear transfer)
प्रौढ मेंढीच्या कासेतील कायिक पेशीचे केंद्रक, केंद्रक काढलेल्या अंडपेशीत घालण्यात आले; यात शुक्राणू किंवा फलन नव्हते.मधमाश्यांच्या वसाहतीत कोणता सदस्य अफलित अंड्यापासून (unfertilised egg) विकसित होतो?
धडा १८: Apiculture
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. नर माशी (drone)
नर माश्या अफलित अंड्यांपासून (अनिषेकजनन – parthenogenesis) विकसित होणारे एकगुणित (haploid) नर असतात; राणी व कामकरी माश्या फलित अंड्यांपासून तयार होतात.खालीलपैकी कोणता भारतीय प्रमुख कार्प मासा (Indian major carp) नाही?
धडा २०: Aquaculture
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. सामान्य कार्प / कॉमन कार्प (Cyprinus carpio)
भारतीय प्रमुख कार्प म्हणजे कटला, रोहू आणि मृगळ; कॉमन कार्प हा भारतात बाहेरून आणलेला परदेशी (exotic) कार्प आहे.
बी.एससी. तृतीय वर्ष (सत्र ५ व ६): इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.