बी.एससी. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४) प्राणीशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)

📅 २६ ऑक्टोबर २०२६ · १० प्रश्न · महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमावर आधारित

टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.

ॲम्फिऑक्सस (Branchiostoma) कोणत्या उपसंघात (subphylum) येतो?

धडा १: Protochordata
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. सेफॅलोकॉर्डेटा (Cephalochordata)
ॲम्फिऑक्ससमध्ये पृष्ठरज्जू (notochord) संपूर्ण शरीरभर डोक्यापर्यंत असतो, हे सेफॅलोकॉर्डेटाचे लक्षण आहे.
पेट्रोमायझॉनच्या (Petromyzon, लॅम्प्रे) डिंभाला (larva) काय म्हणतात?

धडा २: Cyclostomata (Petromyzon)
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. ॲमोसीट (Ammocoete)
पेट्रोमायझॉनचा दीर्घकाळ जगणारा, गाळून अन्न घेणारा डिंभ म्हणजे ॲमोसीट; त्याचे रूपांतर प्रौढात होते.
शार्क व इतर कूर्चामय माशांमध्ये (cartilaginous fishes) कोणत्या प्रकारचे खवले (scales) असतात?

धडा ३: Fishes
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. प्लॅकॉइड (Placoid)
कूर्चामय माशांमध्ये प्लॅकॉइड खवले (dermal denticles) असतात, ज्यांची रचना डेंटाईन असलेल्या लहान दातांसारखी असते.
दिवा-ब्रश गुणसूत्रे (lampbrush chromosomes) कोठे आढळतात?

धडा ७: Chromosome Structure and Giant Chromosomes
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. उभयचरांच्या डिप्लोटीन अवस्थेतील अंडपेशींमध्ये (oocytes)
दिवा-ब्रश गुणसूत्रे ही वाढणाऱ्या अंडपेशींच्या डिप्लोटीन अवस्थेत, विशेषतः उभयचरांमध्ये दिसणारी मोठी, पाशयुक्त गुणसूत्रे आहेत; बहुपट्टी (polytene) गुणसूत्रे ड्रोसोफिलाच्या लाळ ग्रंथींत असतात.
पक्ष्यांमध्ये लिंगनिश्चिती ZZ–ZW पद्धतीने होते. कोणते लिंग विषमयुग्मकी (heterogametic, ZW) असते?

धडा ८: Sex Determination and Sex-linked Inheritance
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. मादी
पक्ष्यांमध्ये मादी ZW (दोन प्रकारची अंडी) आणि नर ZZ असतो, म्हणून संततीचे लिंग मादी ठरवते.
मानवामध्ये डाउन सिंड्रोम (Down syndrome) कशामुळे होतो?

धडा १०: Human Genetic Disorders
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. ट्रायसोमी 21
गुणसूत्र 21 ची एक जादा प्रत (47, +21) असल्याने डाउन सिंड्रोम होतो; ट्रायसोमी 13 = पटाऊ, 18 = एडवर्ड्स, XO = टर्नर.
सरपटणाऱ्या प्राण्यांपैकी पूर्ण आंतरनिलय पडदा (interventricular septum) असलेले चार कप्प्यांचे हृदय कोणात असते?

धडा १३: Comparative Anatomy of the Vertebrate Heart
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. मगर
मगरीत दोन पूर्णपणे वेगळे निलय (ventricles) असतात; इतर सरीसृपांमध्ये निलय अपूर्ण विभागलेले असते.
CO₂ वाढल्यामुळे (आणि pH कमी झाल्यामुळे) ऑक्सिजन–हिमोग्लोबिन वियोजन वक्र (dissociation curve) उजवीकडे सरकण्याला काय म्हणतात?

धडा १६: Respiration
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. बोर परिणाम (Bohr effect)
जास्त CO₂/H⁺ मुळे हिमोग्लोबिनची O₂ वरील आसक्ती कमी होते व ऊतींमध्ये O₂ सोडला जातो; यालाच बोर परिणाम म्हणतात.
माता व गर्भ यांच्या रक्तामधील ऊतींच्या आधारे मानवी अपरा (placenta) कोणत्या प्रकारची आहे?

धडा १९: Placenta in Mammals
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. हिमोकोरिअल (Haemochorial)
मानवामध्ये जरायु (chorion) थेट मातेच्या रक्तात बुडालेले असते (मातेच्या ऊती नष्ट होतात), म्हणून अपरा हिमोकोरिअल असते.
बेडकाच्या टॅडपोलचे प्रौढात रूपांतरण (metamorphosis) मुख्यतः कोणत्या संप्रेरकाने नियंत्रित होते?

धडा २०: Metamorphosis and Regeneration
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. थायरॉक्सिन (thyroxine)
थायरॉइड संप्रेरक (थायरॉक्सिन) उभयचरांचे रूपांतरण घडवते; एक्डायसोन कीटकांमधील कात टाकणे नियंत्रित करते.

📘 या विषयाच्या नोट्स 📝 सर्व विषयांचे MCQ

बी.एससी. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४): इतर विषयांचे MCQ

भौतिकशास्त्र रसायनशास्त्र गणित वनस्पतिशास्त्र संगणकशास्त्र सूक्ष्मजीवशास्त्र इंग्रजी

सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.