बी.कॉम. प्रथम वर्ष (सत्र १ व २) वित्तीय लेखांकन – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)

📅 २६ ऑक्टोबर २०२६ · १० प्रश्न · महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमावर आधारित

टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.

1. कोणत्या लेखा संकल्पनेनुसार व्यवसाय मालकापासून वेगळा मानला जातो, म्हणून मालकाचे भांडवल व्यवसायाचे देणे (liability) दाखवले जाते?

   धडा १: Accounting Concepts, Conventions and Standards

   • अचालू व्यवसाय संकल्पना (going concern concept)
   • बव्यवसाय अस्तित्व संकल्पना (business entity concept)
   • कपैशात मोजमाप संकल्पना (money measurement concept)
   • डजुळणी संकल्पना (matching concept)
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. व्यवसाय अस्तित्व संकल्पना (business entity concept)
   व्यवसाय अस्तित्व संकल्पनेनुसार व्यवसाय व मालक हे दोन स्वतंत्र घटक आहेत, म्हणून भांडवल हे व्यवसायाने मालकाला देणे असते.

2. अंतिम साठ्याचे मूल्यांकन खरेदी किंमत किंवा बाजारभाव यांपैकी जे कमी असेल त्या दराने करणे हे कोणत्या लेखा संकेताचे पालन आहे?

   धडा १: Accounting Concepts, Conventions and Standards

   • असातत्याचा संकेत (consistency)
   • बसारभूततेचा संकेत (materiality)
   • कपूर्ण प्रकटीकरणाचा संकेत (full disclosure)
   • डदक्षतेचा / सावधगिरीचा संकेत (conservatism)
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. दक्षतेचा / सावधगिरीचा संकेत (conservatism)
   दक्षतेचा संकेत सांगतो: अपेक्षित नफा धरू नये पण सर्व संभाव्य तोट्यांची तरतूद करावी, म्हणून साठा कमी किमतीने दाखवतात.

3. तेरीज पत्रक (trial balance) तयार करण्याचा मुख्य उद्देश कोणता?

   धडा २: Journal, Ledger and Trial Balance

   • अखातेवहीतील खात्यांची गणितीय अचूकता तपासणे
   • बवर्षाचा निव्वळ नफा काढणे
   • कव्यवसायाची आर्थिक स्थिती दाखवणे
   • डफक्त रोख शिल्लक काढणे
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. खातेवहीतील खात्यांची गणितीय अचूकता तपासणे
   सर्व नावे शिलकांची बेरीज सर्व जमा शिलकांच्या बेरजेइतकी आली तर खतावणी व शिल्लक काढणे गणितीयदृष्ट्या बरोबर आहे असे समजते.

4. कार्यालयातील रोख रक्कम बँकेत भरल्याची नोंद विरुद्ध नोंद (contra entry) म्हणून कोणत्या पुस्तकात केली जाते?

   धडा ३: Subsidiary Books and Cash Book

   • अखरेदी पुस्तक
   • बविक्री पुस्तक
   • करोख व बँक स्तंभ असलेले रोख पुस्तक
   • डयेणी हुंडी पुस्तक
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. रोख व बँक स्तंभ असलेले रोख पुस्तक
   या व्यवहाराचा परिणाम एकाच रोख पुस्तकातील रोख व बँक या दोन्ही स्तंभांवर होतो, म्हणून दोन्ही बाजूंना नोंद करून 'C' (contra) लिहितात.

5. रोख पुस्तकात ₹10,000 ची नावे (अनुकूल) शिल्लक आहे. ₹2,000 चे धनादेश दिले पण अजून बँकेत वटवण्यासाठी सादर झाले नाहीत. पासबुकनुसार शिल्लक किती?

   धडा ४: Bank Reconciliation Statement

   • अ₹8,000
   • ब₹12,000
   • क₹10,000
   • ड₹2,000
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. ₹12,000
   बँकेने हे धनादेश अजून दिलेले नाहीत, म्हणून पासबुकची शिल्लक जास्त असते: 10,000 + 2,000 = ₹12,000.

6. यंत्र खरेदीची रक्कम खरेदी खात्याला नावे टाकली. ही कोणत्या प्रकारची चूक आहे?

   धडा ५: Rectification of Errors

   • अवगळण्याची चूक (error of omission)
   • बलेखन चूक (error of commission)
   • कतत्त्वाची चूक (error of principle)
   • डभरपाईची चूक (compensating error)
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. तत्त्वाची चूक (error of principle)
   भांडवली खर्च (यंत्र) हा महसुली खर्च (मालाची खरेदी) म्हणून नोंदवल्याने लेखाशास्त्राच्या तत्त्वाचा भंग होतो.

7. एका यंत्राची किंमत ₹50,000 आहे. त्याचे भंगार मूल्य (scrap value) ₹5,000 व उपयुक्त आयुष्य 9 वर्षे आहे. सरळ रेषा पद्धतीने (Straight Line Method) वार्षिक घसारा किती?

   धडा ६: Depreciation Accounting

   • अ₹5,000
   • ब₹5,556
   • क₹4,500
   • ड₹6,000
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. ₹5,000
   घसारा = (किंमत − भंगार मूल्य) ÷ आयुष्य = (50,000 − 5,000) ÷ 9 = दरवर्षी ₹5,000.

8. एकल व्यापाऱ्याच्या अंतिम खात्यांमध्ये आवक गाडीभाडे (carriage inward) कोठे दाखवले जाते?

   धडा ७: Final Accounts of a Sole Trader

   • अनफा-तोटा खात्याच्या नावे बाजूला
   • बताळेबंदाच्या मालमत्ता बाजूला
   • कनफा-तोटा खात्याच्या जमा बाजूला
   • डव्यापार खात्याच्या (Trading Account) नावे बाजूला
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. व्यापार खात्याच्या (Trading Account) नावे बाजूला
   माल आणण्याचा खर्च हा प्रत्यक्ष खर्च आहे, म्हणून आवक गाडीभाडे व्यापार खात्याला नावे टाकतात.

9. विक्री ₹1,00,000; आरंभीचा साठा ₹10,000; खरेदी ₹60,000; प्रत्यक्ष खर्च ₹5,000; अंतिम साठा ₹15,000. ढोबळ नफा (gross profit) किती?

   धडा ७: Final Accounts of a Sole Trader

   • अ₹35,000
   • ब₹40,000
   • क₹45,000
   • ड₹30,000
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. ₹40,000
   विकलेल्या मालाची किंमत = 10,000 + 60,000 + 5,000 − 15,000 = ₹60,000; ढोबळ नफा = 1,00,000 − 60,000 = ₹40,000.

10. ना-नफा संस्थेतील प्राप्ती व प्रदान खाते (Receipts and Payments Account) कोणत्या स्वरूपाचे खाते आहे?

    धडा ८: Accounts of Non-Profit Organisations

    • अवास्तविक खाते (real account)
    • बनामधारी खाते (nominal account)
    • कव्यक्तिगत खाते (personal account)
    • डअनामत खाते (suspense account)
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: अ. वास्तविक खाते (real account)
    हे रोख पुस्तकाचा (रोख व बँक) सारांश आहे, म्हणून रोख खात्याप्रमाणे ते वास्तविक खाते आहे.

बी.कॉम. प्रथम वर्ष (सत्र १ व २): इतर विषयांचे MCQ

सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.