इयत्ता १० वी विज्ञान भाग 1 – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २७ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
चंद्राच्या पृष्ठभागावरील गुरुत्वीय त्वरणाचे (g) मूल्य पृथ्वीवरील मूल्याच्या सुमारे किती असते?
धडा १: गुरुत्वाकर्षण
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. 1/6
चंद्रावरील गुरुत्वीय त्वरण पृथ्वीवरील त्वरणाच्या सुमारे एक षष्ठांश असते, म्हणून चंद्रावर आपण सुमारे सहापट उंच उडी मारू शकतो.न्यूलँड्‌सच्या अष्टकांच्या नियमानुसार, त्याच्या मांडणीत पहिल्या मूलद्रव्याशी कोणत्या मूलद्रव्याचे गुणधर्म मिळतेजुळते असतात?
धडा २: मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. प्रत्येक आठव्या मूलद्रव्याचे
न्यूलँड्‌सला आढळले की प्रत्येक आठव्या मूलद्रव्याचे गुणधर्म पहिल्याशी मिळतेजुळते असतात; उदा. लिथिअमपासून आठवे मूलद्रव्य सोडिअम.तापवलेल्या काळ्या कॉपर ऑक्साइडवरून हायड्रोजन वायू सोडल्यास CuO + H₂ → Cu + H₂O ही अभिक्रिया होते. यात कोणत्या अभिकारकाचे क्षपण होते?
धडा ३: रासायनिक अभिक्रिया व समीकरणे
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. CuO
CuO मधील ऑक्सिजन निघून जाऊन Cu तयार होते, म्हणून CuO चे क्षपण होते; H₂ ऑक्सिजन घेऊन H₂O बनतो, म्हणून हायड्रोजनचे ऑक्सिडीकरण होते.फ्लेमिंगच्या डाव्या हाताच्या नियमात अंगठा, तर्जनी व मधले बोट एकमेकांना लंब धरतात. यात अंगठा काय दर्शवतो?
धडा ४: विद्युतधारेचे परिणाम
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. विद्युतवाहकावरील बलाची दिशा
तर्जनी चुंबकीय क्षेत्राची दिशा, मधले बोट विद्युतधारेची दिशा आणि अंगठा विद्युतवाहकावरील बलाची दिशा दर्शवतो.2 kg पाण्याचे तापमान 25 °C पासून 75 °C पर्यंत वाढवण्यासाठी किती उष्णता लागेल? (पाण्याची विशिष्ट उष्माधारकता = 1 kcal/kg °C)
धडा ५: उष्णता
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 100 kcal
उष्णता = m × c × ΔT = 2 × 1 × (75 − 25) = 100 kcal.निर्वातात प्रकाशाचा वेग 3 × 10⁸ m/s आणि एका काचेत 2 × 10⁸ m/s आहे. त्या काचेचा निरपेक्ष अपवर्तनांक किती?
धडा ६: प्रकाशाचे अपवर्तन
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. 1.5
निरपेक्ष अपवर्तनांक = निर्वातातील प्रकाशाचा वेग ÷ माध्यमातील वेग = (3 × 10⁸) ÷ (2 × 10⁸) = 1.5.एका व्यक्तीला जवळच्या वस्तू स्पष्ट दिसतात पण दूरच्या वस्तू अस्पष्ट दिसतात. चष्म्यातील कोणते भिंग हा दोष दूर करते?
धडा ७: भिंगे व त्यांचे उपयोग
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. अंतर्गोल भिंग
हा निकट दृष्टिता दोष आहे; योग्य नाभीय अंतराचे अंतर्गोल भिंग किरणांचे अपसरण करते व प्रतिमा दृष्टिपटलावर तयार होते.जलीय NaOH वापरून अपक्षालन पद्धतीने ज्याचे संहतीकरण करतात, ते बॉक्साइट कोणत्या धातूचे धातुक आहे?
धडा ८: धातुविज्ञान
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. अ‍ॅल्युमिनिअम
बॉक्साइट हे अ‍ॅल्युमिनिअमचे धातुक आहे; जलीय NaOH मध्ये भिजवल्यावर त्यातील अ‍ॅल्युमिना हा मुख्य घटक विरघळतो.लोणच्यामध्ये परिरक्षक म्हणून वापरले जाणारे व्हिनेगार हे कोणत्या संयुगाचे 5–8% जलीय द्रावण असते?
धडा ९: कार्बनी संयुगे
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. ॲसेटिक ॲसिड (ईथेनॉइक ॲसिड)
व्हिनेगार हे ॲसेटिक ॲसिडचे 5–8% द्रावण असते; ॲसेटिक ॲसिडचे IUPAC नाव ईथेनॉइक ॲसिड आहे.इस्रोने आपले 'मंगलयान' हे अवकाशयान मंगळाकडे कोणत्या वर्षी प्रक्षेपित केले?
धडा १०: अवकाश मोहिमा
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 2013
मंगलयान नोव्हेंबर 2013 मध्ये प्रक्षेपित झाले आणि सप्टेंबर 2014 मध्ये मंगळाच्या कक्षेत प्रस्थापित झाले.
इयत्ता १० वी: इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.