बी.ए. तृतीय वर्ष (सत्र ५ व ६) राज्यशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
प्लेटोने 'द रिपब्लिक' मध्ये मांडलेल्या आदर्श राज्यात कोणी राज्य करावे?
धडा १: प्लेटो
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. तत्त्वज्ञ राजा (philosopher-king)
प्लेटोच्या मते 'शुभाचे' खरे ज्ञान असलेले तत्त्वज्ञ राजेच राज्य करण्यास योग्य असतात.'माणूस हा स्वभावतः राजकीय प्राणी आहे' असे कोणी म्हटले?
धडा २: ॲरिस्टॉटल
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. ॲरिस्टॉटल
ॲरिस्टॉटलने 'पॉलिटिक्स' ग्रंथात सांगितले की माणसाचा पूर्ण विकास राज्यात (पोलिस) राहूनच होतो.सत्ता मिळवणे व टिकवणे याबाबत राज्यकर्त्यांना व्यावहारिक सल्ला देणारा कोणता ग्रंथ मॅकियाव्हेलीने लिहिला?
धडा ३: मॅकियाव्हेली
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. द प्रिन्स
मॅकियाव्हेलीच्या 'द प्रिन्स' मध्ये राजकारण धर्म व नीतीपासून वेगळे करून वास्तववादी सल्ला दिला आहे.'सामान्य इच्छा' (General Will) ही संकल्पना कोणत्या सामाजिक करार विचारवंताशी संबंधित आहे?
धडा ४: सामाजिक करार सिद्धांत : हॉब्ज, लॉक व रूसो
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. जीन-जॅक रूसो
रूसोच्या मते सार्वभौमत्व सर्वांच्या सामूहिक हिताचा विचार करणाऱ्या सामान्य इच्छेत असते.जेरेमी बेंथमच्या उपयुक्ततावादाचे (Utilitarianism) मूळ तत्त्व कोणते?
धडा ५: जेरेमी बेंथम
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. जास्तीत जास्त लोकांचे जास्तीत जास्त सुख
बेंथम प्रत्येक कायदा व कृती 'जास्तीत जास्त लोकांचे जास्तीत जास्त सुख' देते का, या कसोटीवर तपासतो.कार्ल मार्क्सने 'द कम्युनिस्ट मॅनिफेस्टो' (१८४८) कोणासोबत लिहिला?
धडा १०: कार्ल मार्क्स
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. फ्रेडरिक एंगल्स
मार्क्स आणि फ्रेडरिक एंगल्स यांनी मिळून १८४८ मध्ये 'द कम्युनिस्ट मॅनिफेस्टो' लिहिला.कौटिल्याच्या सप्तांग सिद्धांतानुसार (Saptanga theory) राज्याची किती अंगे (प्रकृती) असतात?
धडा ११: कौटिल्य
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. 7
कौटिल्याने स्वामी, अमात्य, जनपद, दुर्ग, कोश, दंड व मित्र ही सात अंगे सांगितली.पुढीलपैकी कोणता ग्रंथ महात्मा जोतीराव फुले यांनी लिहिला?
धडा १२: महात्मा जोतीराव फुले
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. गुलामगिरी
फुले यांनी 'गुलामगिरी' (१८७३) लिहून जातीवर आधारित गुलामगिरी व पुरोहितशाहीवर हल्ला केला.गांधीजींची 'सर्वोदय' (सर्वांचे कल्याण) ही कल्पना मुख्यतः कोणत्या ग्रंथापासून प्रेरित होती?
धडा १३: महात्मा गांधी
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. जॉन रस्किनचा 'अनटू दिस लास्ट'
गांधीजींनी रस्किनच्या 'अनटू दिस लास्ट' चा गुजरातीत 'सर्वोदय' नावाने सारांशरूप अनुवाद केला.संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेत नकाराधिकार (veto) असलेले किती कायम सदस्य आहेत?
धडा १६: आंतरराष्ट्रीय संबंध व संयुक्त राष्ट्रे
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 5
सुरक्षा परिषदेत १५ सदस्य असतात: नकाराधिकार असलेले ५ कायम (अमेरिका, ब्रिटन, फ्रान्स, रशिया, चीन) आणि १० अस्थायी.
बी.ए. तृतीय वर्ष (सत्र ५ व ६): इतर विषयांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.