बी.ए. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४) इतिहास – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)

📅 २६ ऑक्टोबर २०२६ · १० प्रश्न · महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमावर आधारित

हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →

टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.

1. चांदीचे नाणे 'टंका' आणि तांब्याचे नाणे 'जितल' कोणत्या दिल्ली सुलतानाने सुरू केले?

   धडा २: घटक १ : दिल्ली सल्तनतीची स्थापना — कुतुबुद्दीन ऐबक व इल्तुतमिश

   • अकुतुबुद्दीन ऐबक
   • बबल्बन
   • कइल्तुतमिश
   • डअल्लाउद्दीन खिलजी
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. इल्तुतमिश
   इल्तुतमिशने चांदीचा टंका आणि तांब्याचा जितल ही नाणी सुरू करून सुलतानशाहीचे चलन प्रमाणित केले.

2. 'रक्त आणि लोह' धोरण (blood and iron policy) कोणत्या सुलतानाशी संबंधित आहे?

   धडा ३: घटक १ : रझिया सुलतान आणि बल्बन — रक्त व लोह धोरण, राजत्वाचा सिद्धांत

   • अबल्बन
   • बरझिया सुलताना
   • कफिरोजशाह तुघलक
   • डइब्राहिम लोदी
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. बल्बन
   सुलतानाची सत्ता पुन्हा प्रस्थापित करण्यासाठी बल्बनने बंडखोर व शत्रूंना कठोरपणे चिरडणारे 'रक्त आणि लोह' धोरण अवलंबले.

3. सैन्याच्या पाहणीत फसवणूक टाळण्यासाठी घोड्यांवर डाग देण्याची अल्लाउद्दीन खिलजीची पद्धत कोणत्या नावाने ओळखली जाते?

   धडा ४: घटक २ : अलाउद्दीन खिलजी — प्रशासकीय सुधारणा, राजत्वाचा सिद्धांत, बाजार नियंत्रण धोरण

   • अइक्ता
   • बदाग
   • कजिझिया
   • डखालसा
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. दाग
   दाग म्हणजे घोड्यांवर खूण करणे (सोबत सैनिकांची हुलिया म्हणजे वर्णनपत्रे), ज्यामुळे हलक्या प्रतीचे घोडे बदलून आणता येत नसत.

4. मुहम्मद बिन तुघलकाने आपली राजधानी दिल्लीहून कोठे हलवली?

   धडा ५: घटक २ : मुहम्मद बिन तुघलकाचे प्रयोग आणि फिरोजशाह तुघलकाचे प्रशासन

   • अआग्रा
   • बलाहोर
   • कजौनपूर
   • डदौलताबाद (देवगिरी)
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. दौलताबाद (देवगिरी)
   दख्खनवर चांगले नियंत्रण ठेवण्यासाठी त्याने राजधानी देवगिरीला (दौलताबाद) हलवली; हा प्रयोग अयशस्वी ठरला.

5. भारतात चिश्ती सूफी संप्रदायाची (silsila) स्थापना कोणी केली?

   धडा ९: घटक ३ : सूफी चळवळ — तत्त्वे, प्रमुख संत, समाजावरील परिणाम

   • अनिजामुद्दीन औलिया
   • बख्वाजा मोईनुद्दीन चिश्ती
   • कबहाउद्दीन झकारिया
   • डशेख सलीम चिश्ती
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. ख्वाजा मोईनुद्दीन चिश्ती
   ख्वाजा मोईनुद्दीन चिश्ती यांनी अजमेर येथे केंद्र ठेवून भारतात चिश्ती संप्रदाय स्थापन केला; बहाउद्दीन झकारिया यांनी मुलतान येथे सुहरावर्दी संप्रदाय स्थापन केला.

6. 1336 मध्ये विजयनगर साम्राज्याची स्थापना कोणी केली?

   धडा १०: घटक ४ : विजयनगर साम्राज्य — राजकीय कामगिरी व बहामनी राज्याशी संबंध

   • अकृष्णदेवराय आणि अच्युतराय
   • बहसन गंगू आणि महमूद गवान
   • कहरिहर आणि बुक्क
   • डरामराय आणि तिरुमल
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. हरिहर आणि बुक्क
   संगम घराण्यातील हरिहर आणि बुक्क या बंधूंनी 1336 मध्ये विजयनगरची स्थापना केली.

7. पानिपतच्या पहिल्या लढाईत (1526) बाबरने कोणाचा पराभव केला?

   धडा १३: मुघल साम्राज्याची स्थापना

   • अइब्राहिम लोदी
   • बराणा संग
   • कहेमू
   • डशेरशाह सूर
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. इब्राहिम लोदी
   1526 मध्ये पानिपत येथे इब्राहिम लोदीवर मिळवलेल्या विजयाने मुघल साम्राज्याचा पाया घातला गेला.

8. 'रुपया' नावाचे चांदीचे नाणे कोणत्या शासकाने सुरू केले?

   धडा १४: शेरशाह सूर आणि त्याचे प्रशासन

   • अबाबर
   • बअकबर
   • कअल्लाउद्दीन खिलजी
   • डशेरशाह सूर
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. शेरशाह सूर
   शेरशाह सूरने चांदीचा रुपया हे नाणे सुरू केले; पुढे मुघलांनीही ते चालू ठेवले.

9. अकबराच्या मनसबदारी पद्धतीत 'स्वार' (sawar) दर्जा कशाचे निदर्शक होता?

   धडा १६: मुघल प्रशासन

   • अमनसबदाराचा वैयक्तिक दर्जा व वेतन
   • बमनसबदाराने ठेवायच्या घोडेस्वारांची संख्या
   • कत्याच्या जहागिरीचा जमीन महसूल
   • डराजदरबारातील त्याचे स्थान
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. मनसबदाराने ठेवायच्या घोडेस्वारांची संख्या
   'जात' हा वैयक्तिक दर्जा (व वेतन) दाखवत असे; 'स्वार' दर्जा त्याने किती घोडेस्वार व घोडे ठेवायचे ते ठरवत असे.

10. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक 1674 मध्ये कोठे झाला?

    धडा २०: छत्रपती शिवाजी महाराज आणि मराठा सत्तेचा उदय

    • अप्रतापगड
    • बसिंहगड
    • कराजगड
    • डरायगड
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: ड. रायगड
    1674 मध्ये रायगडावर शिवाजी महाराजांचा छत्रपती म्हणून राज्याभिषेक झाला.

बी.ए. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४): इतर विषयांचे MCQ

सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.