बी.ए. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४) अर्थशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
जे. एम. केन्स यांचा 'द जनरल थिअरी ऑफ एम्प्लॉयमेंट, इंटरेस्ट अँड मनी' हा ग्रंथ कोणत्या वर्षी प्रसिद्ध झाला?
धडा १: स्थूल अर्थशास्त्राचा परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. १९३६
महामंदीनंतर १९३६ मध्ये 'जनरल थिअरी' प्रसिद्ध झाली; तिच्यातूनच आधुनिक समष्टी अर्थशास्त्राचा पाया घातला गेला.एका देशाचे बाजारकिमतीनुसार स्थूल राष्ट्रीय उत्पादन (GNP) ₹५०० कोटी असून घसारा (depreciation) ₹५० कोटी आहे. तर बाजारकिमतीनुसार निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादन (NNP) किती?
धडा २: राष्ट्रीय उत्पन्न
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. ₹४५० कोटी
NNP = GNP − घसारा = ५०० − ५० = ₹४५० कोटी.'पुरवठा स्वतःची मागणी निर्माण करतो' (Supply creates its own demand) हे विधान कोणत्या नियमाने ओळखले जाते?
धडा ३: रोजगाराचा सनातनवादी व केन्सप्रणीत सिद्धांत
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. से यांचा बाजारपेठेचा नियम (Say's Law of Markets)
जे. बी. से यांचा बाजारपेठेचा नियम हा पूर्ण रोजगाराच्या सनातनवादी सिद्धांताचा पाया आहे; केन्स यांनी तो नाकारला.सीमांत उपभोग प्रवृत्ती (MPC) 0.8 असल्यास गुंतवणूक गुणकाचे (investment multiplier) मूल्य किती?
धडा ४: उपभोग फलन व गुणक
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 5
k = 1/(1 − MPC) = 1/(1 − 0.8) = 1/0.2 = 5.त्वरक तत्त्वानुसार (accelerator principle) प्रेरित गुंतवणूक (induced investment) मुख्यतः कशावर अवलंबून असते?
धडा ५: गुंतवणूक व प्रवेगक
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. उत्पादनातील (उत्पन्नातील) बदलाच्या दरावर
त्वरक तत्त्वानुसार नवी (प्रेरित) गुंतवणूक उत्पादनाच्या किंवा मागणीच्या पातळीवर नव्हे, तर त्यातील बदलावर अवलंबून असते.आयर्विंग फिशर यांच्या विनिमय समीकरणात MV = PT, 'T' कशाचे निदर्शक आहे?
धडा ८: पैशाचे मूल्य व पैशाची मागणी: फिशर, केंब्रिज व केन्स
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. व्यवहारांचे एकूण प्रमाण (volume of transactions)
MV = PT मध्ये M = पैशाचा पुरवठा, V = पैशाचा चलनवेग, P = किंमत पातळी आणि T = वस्तू व सेवांच्या व्यवहारांचे एकूण प्रमाण.'खूप जास्त पैसा, खूप कमी वस्तूंच्या मागे धावतो' हे वर्णन कोणत्या प्रकारच्या भाववाढीचे (inflation) आहे?
धडा १०: चलनवाढ (भाववाढ)
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. मागणीजन्य भाववाढ (demand-pull inflation)
एकूण मागणी उपलब्ध वस्तूंच्या पुरवठ्यापेक्षा जास्त झाली की किमती वर खेचल्या जातात; यालाच मागणीजन्य भाववाढ म्हणतात.रोख राखीव प्रमाण २०% असून बँकेत ₹१,००० ची प्राथमिक ठेव आली, तर बँकिंग व्यवस्था जास्तीत जास्त किती एकूण ठेवी निर्माण करू शकते?
धडा ११: व्यापारी बँका
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. ₹५,०००
पत (ठेव) गुणक = 1/r = 1/0.20 = 5, म्हणून एकूण ठेवी = १,००० × ५ = ₹५,००० (यापैकी ₹४,००० नवी पत).भारतीय रिझर्व्ह बँकेची (RBI) स्थापना कोणत्या वर्षी झाली?
धडा १३: भारतीय रिझर्व्ह बँक व चलनविषयक धोरण
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. १९३५
RBI कायदा, १९३४ नुसार १ एप्रिल १९३५ रोजी रिझर्व्ह बँक सुरू झाली; १ जानेवारी १९४९ रोजी तिचे राष्ट्रीयीकरण झाले.अ‍ॅडम स्मिथ यांनी सांगितलेल्या करआकारणीच्या चार तत्त्वांमध्ये (canons of taxation) खालीलपैकी कोणते तत्त्व नाही?
धडा १५: सार्वजनिक वित्त व करप्रणाली
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. लवचीकतेचे तत्त्व
अ‍ॅडम स्मिथ यांची चार तत्त्वे: समानता, निश्चितता, सोय आणि काटकसर; लवचीकतेचे तत्त्व नंतरच्या अर्थशास्त्रज्ञांनी जोडले.
बी.ए. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४): इतर विषयांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.